Wszystkie prawa zastrzeżone. Książka ani jej część nie mogą być przedrukowywane ani w żaden inny sposób reprodukowane lub odczytywane w środkach masowego przekazu bez pisemnej zgody autora Mariana A. Noconia.

All rights reserved. The book nor part of it can not be reprinted or otherwise reproduced or read in the media without the written permission of the author Marian A. Nocoń.

PROJEKT OKŁADKI I STRON TYTUŁOWYCH

Szymon Nocoń

REDAKCJA

Tom I: Maria Brzyska / wschod-studio.pl

Tom II: Katarzyna Migdoł-Rogóż

Tom III: Agnieszka Luberadzka

KOREKTA

Tom I: Mateusz Tutka / wschod-studio.pl

Tom II: Wydawnictwo MUZO

Tom III: Agnieszka Luberadzka

OPRACOWANIE WERSJI ELEKTRONICZNEJ

Grzegorz Bociek

ILUSTRACJA NA OKŁADCE

Szymon Nocoń

Niniejsza powieść to fikcja literacka. Wszelkie podobieństwo do osób i zdarzeń rzeczywistych jest w tej książce niezamierzone i przypadkowe.

Wydanie I, Katowice 2023

UMiE

mnocon@poczta.fm

© Copyright by UMiE, 2022

tekst © Copyright by Marian Andrzej Nocoń

ISBN 978-83-963635-9-6

Łatwiej jest znaleźć strumień aniżeli jego źródło.

Książkę dedykuję Krystynie Gieroskiej

Od Autora

Do napisania tej powieści skłoniła mnie pewna historia. Kilka lat temu na korytarzu miejskiej instytucji poznałem nieprzeciętnego człowieka. Od razu znaleźliśmy wspólny język. Gdy się dowiedział, że wydałem książkę, opowiedział kilka epizodów ze swojego żołnierskiego życia. Utrwalałem je sobie podczas licznych spotkań.

W międzyczasie zapoznałem się z najnowszymi wynikami badań archeologicznych, które mnie zafascynowały.

Obie historie miały wspólne mianowniki. Połączyłem je, dodając szereg innych poznanych faktów i wymyślonych zdarzeń, ale nie oderwanych od rzeczywistości.

Pierwotnie tytułem książki był jedynie Seton. Później pod wpływem kilku zaprzyjaźnionych czytelniczek napisałem kolejne dwie części. W ten sposób powstała trylogia: Artefakt umysłu, Niezabliźniona nić i Zatokowa dewiacja, spięta wspólną historią i bohaterami.

Dlatego nie wszystkie wątki są zakończone czy do końca wyjaśnione w I tomie. Pozostawiłem trochę na później, bez szkody, jak myślę, dla biegu tej powieści.

Jak zawsze starałem się, aby dociekliwość czytającego została zaspokojona. Ale ocena należy do Ciebie.

W tym miejscu dziękuję OIG OPOKA z Pińczowa oraz MILAGO Sp. z o.o. z Chorzowa za pomocny patronat nad książką.

Specjalne podziękowanie składam również Iwonie Kurzeli oraz Ryszardowi Mikołajczykowi za zaangażowanie.

Wykaz postaci

Rozdział 1

Victor Moss – Amerykanin polskiego pochodzenia, absolwent Akademii West Point. Major komandos plutonu specjalnego batalionu amerykańskich rangersów.

Peter Novak – Amerykanin polskiego pochodzenia, sierżant komandos, podwładny i przyjaciel Mossa.

Johnson – amerykański pułkownik, dowódca Mossa podczas działań w Iraku.

Rahman – Pers, tłumacz arabskiego i staroperskiego, kolaborant.

Cosh – amerykański pułkownik, dowódca Mossa podczas stacjonowania w niemieckiej bazie w Ramstein-Miesenbach.

Rozdział 3

Generał – Amerykanin, tymczasowy zwierzchnik Mossa jako koordynatora swojej ochrony w Warszawie na czas rozmów kolegium Paktu Północnoatlantyckiego.

Sylwia vel Ewa – Polka ze Śląska studiująca w Krakowie, którą Moss poznał w Warszawie podczas pierwszego pobytu w Polsce.

Podpułkownik kontrwywiadu – oficer poznany przez Mossa na spotkaniu z generałem w amerykańskiej ambasadzie w Warszawie.

Kapitan kontrwywiadu – oficer poznany przez Mossa na spotkaniu z generałem w amerykańskiej ambasadzie w Warszawie, towarzyszący Mossowi także w USA.

Jeffrey Wilson – amerykański szef Sekcji Obrony, wicekonsul, poznany przez Mossa podczas pierwszego pobytu w Polsce, w krakowskim konsulacie.

Jakub Rybik – ksiądz, teolog, doktor historii starożytnej, łącznik.

Cywil – poznany przez Mossa w amerykańskiej ambasadzie w Warszawie podczas pobytu w Polsce, także prokurator w Pentagonie.

Rozdział 5

Sędzia pułkownik „Brązowy” – członek nieformalnego składu sędziowskiego w Pentagonie, uczestniczący w przesłuchaniu Mossa.

Sędzia pułkownik „Niebieski” – członek nieformalnego składu sędziowskiego w Pentagonie, uczestniczący w przesłuchaniu Mossa.

Sędzia pułkownik Ben „Czerwony” – członek nieformalnego składu sędziowskiego w Pentagonie, uczestniczący w przesłuchaniu Mossa.

Rozdział 6

Bob – amerykański pilot myśliwca Mustang, z Houston.

Rozdział 8

Teresa Servandes – Hiszpanka, pierwsza ze stewardes poznanych na lotnisku w Meksyku, oprowadzała potem Mossa po Barcelonie.

Miguella – Hiszpanka, druga ze stewardes poznanych na lotnisku w Meksyku, koleżanka Teresy.

Rozdział 9

Sem De Berg – Holender, kapitan kurierskiego samolotu DHL, znajomy Mossa z wojska.

Rozdział 11

Łukasz – dominikanin z Sandomierza, asystujący księdzu Jakubowi.

Rozdział 12

Stary dominikanin – zakonnik z Sandomierza weryfikujący Mossa.

Rozdział 13

Urzędnik – poznany w Sandomierzu przedstawiciel polskiego ministerstwa siłowego nadzorującego misję.

Oficer – poznany w Sandomierzu oficer wywiadu polskiego zajmujący się bezpieczeństwem misji.

Prolog

Zanim Victor Moss, bo o nim mowa, jako major amerykańskich komandosów wpadł w wir II Wojny w Zatoce Perskiej, doświadczenie zdobywał w licznych misjach specjalnych. Wystarczało mu ono do prowadzenia wojaczki, jednak już nie w zmaganiach z przeciwnościami, jakie wywołało pojawienie się notesu.

Ze swoimi zapisami był on jak artefakt przywołany do rzeczywistości. Pobudzający umysł. Do tego stopnia, że zmienił losy Mossa i wielu ludzi. Zmienił i skonfrontował. Wciągnął swoją łamigłówką, robiąc z twardziela ofiarę.

Victor mógł odnieść wrażenie, wczytując się w niezrozumiałe treści, że ma do czynienia z anagramami. „Seton” to anagram notesu. I podobnie jak długi opatrunek o tej samej nazwie, splata ich historie na o wiele dłużej, niż by chciał tego Victor.

Przesuwając palcem po zapisie klinowym, Moss odrabiał lekcję mezopotamskiej historii ze współczesnym przesłaniem. W ważnym momencie otworzyły się drzwi i oficer dyżurny poprosił go o pójście za sobą. Kiedy Moss wrócił z narady, po notesie nie było śladu, ale znalazły się inne poszlaki, które poprowadziły go ku zmianom. Czy lepszym?

Rozdział 1. Druga wojna perska

Irak, 2003 rok

Drobinki piasku pokrywały ceglanym kurzem okoliczny teren. Jedynie skorpiony mogły się tutaj czuć bezpiecznie, ale tylko nocą.

Ciężki wojskowy but zatopił się w pyle uniesionym przez liczny oddział. Tuż obok kropla potu spadła z twarzy mężczyzny skupionego na muszce karabinu. Amerykański żołnierz celował w stronę ocienionego zaułka obok niskiej chałupy. W tej zagubionej nad granicą, pozornie opustoszałej wiosce Mandali zapanowała dramatyczna cisza.

Wraz z kolegami ze specjalnego patrolu przeszukiwał sektor, czyhając na lokalnego dowódcę rebeliantów, który miał się tu ponoć schować. Obchodząc chałupę, zauważył mężczyznę przypominającego mułłę, jednak jego nerwowe ruchy kłóciły się ze spokojem, jaki powinien towarzyszyć modłom. Dostrzegłszy celującego weń żołnierza, zaczął nagle nerwowo się rozglądać, jak gdyby zamierzał uciec. Z bliska przypominał bardziej szmuglera antyków niż duchownego. A ci działali zwykle w kilkuosobowych grupach, zdeterminowani i nieprzewidywalni.

Usłyszawszy donośny głos kaprala, mułła znieruchomiał. Trzeci z podchodzących żołnierzy, nie czekając na obrót spraw, poprosił natychmiast o wsparcie chłopaków z Rangers.

Ich kilkuosobowy oddział przybył szybko, jednak mieszkańcy małej społeczności zdążyli już powychodzić z chałup. Gromadzili się w grupki, jakby zamierzali coś uzgadniać. Uczony duchowny wykrzyczał kilka słów, zwracając na siebie uwagę wszystkich. Mieszkańcy ruszyli w jego kierunku, grożąc przy tym pięściami przybyłym żołnierzom – najwyraźniej chcieli wziąć Araba w obronę. Coraz to nowi wyrastali jak grzyby po deszczu, przybliżali się do swego pobratymca. Na widok nadjeżdżających kolejnych żołnierzy przyśpieszyli. Mijały minuty wzajemnych obserwacji. Zgromadzeni w słońcu ludzie zaczęli się burzyć, a atmosferę podgrzewał dodatkowo mułła. Gęstniejący tłum pokrzykiwał coraz groźniej, wygrażając energicznie pięściami w kierunku obserwujących ich Amerykanów. Dopiero przyjazne gesty armijnych kolegów pozwoliły uspokoić drżący na spuście karabinu palec kaprala stojącego najbliżej zgromadzonych.

– Co tu robisz?! – zapytał mułłę po arabsku sierżant, przybyły z oddziałem komandosów.

Tamten odpowiedział w jakimś rzadkim dialekcie. Kolejna próba nawiązania dialogu także nie przyniosła rezultatu.

– Zabierzmy go do bazy! – zaproponował żołnierz stojący obok kaprala, rozglądający się uważnie po tłumie rosnącym w siłę.

– Zawołajcie tłumacza! – rozkazał kapral podkomendnemu. – Mam wrażenie, że to Madān.

– Kto taki? – spytał szeregowy.

– Arab Błotny! – krzyknął sierżant.

Obserwujący zachowanie żołnierzy mułła sięgnął nieoczekiwanie do kieszeni diszdaszy z białego lnu i zaczął coś głośno wykrzykiwać, gestykulując drugą ręką.

– Uwaga! Granat! – wrzasnął któryś z szeregowych.

Zanim zdążyli cokolwiek zrobić, tamten odepchnął się od ściany stojącego tuż przy nim domu i nabrawszy rozpędu, pobiegł wąskim przejściem w kierunku szerszej uliczki, rozpychając po drodze tłum gapiów. Zadziwiająco łatwo przedarł się przez kordon zaskoczonych jego determinacją rangersów. Patrzący na to zajście sierżant przełknął ślinę w wyschniętym gardle, a potem krzyknął:

– Zatrzymać mułłę!

W tym momencie tamten lekko niczym nastolatek wskoczył na maskę stojącego obok wozu patrolowego. Odbił się jedną nogą od pokrywy silnika i przeleciał nad szybą aż na tył pojazdu. Wszyscy umilkli, wpatrując się w mułłę z niedowierzaniem. Łatwość, z jaką poradził sobie z odgradzającym go kordonem naszpikowanym lufami, wymagała sportowych zdolności i sporej odwagi. Duchowny uciekinier zwolnił, mając przed sobą otwartą drogę. Wyciągnął z rozmachem spod okrycia jakiś przedmiot.

– Padnij! – krzyknął ktoś.

Terkot serii karabinowej ugiął większość nóg. Na oczach wpatrzonych w mułłę ludzi dosięgła go jedna z kul. Jego twarz zamarła w niemym krzyku, wyrażając coś pomiędzy bólem a oburzeniem. Wyjęty przedmiot wyleciał z ręki, a postać straciła impet i upadła na gliniastą ziemię. Po chwili sierżant machnął ręką, nakazując bocznemu podejść do leżącego. Podkomendny wstał i nisko pochylony spojrzał z daleka na ciało i okoliczny teren. Wypalił w kierunku mułły. Kula, trafiając w piasek, odrzuciła leżący obok przedmiot. Boczny odczekał moment. Kiedy odgłos wystrzału ucichł, żołnierz zaczął powoli podchodzić. Przy nieszczęśniku niczego niebezpiecznego nie znalazł. Jedynie ów przedmiot, który okazał się starym notesem z wytartymi okładkami. Zwiadowca rzucił go sierżantowi.

Bez sensu! – pomyślał wkurzony sierżant, wertując pożółkłe kartki.

Notes zawierał jakiś banalny plan codziennych zajęć oraz archaiczne zapiski. Sierżant spojrzał na swojego żołnierza, który dotykał szyi ofiary. Jego poziomy ruch ręką na wysokości gardła sprawił, że leżący na ziemi ludzie zaczęli wstawać i coś wykrzykiwać.

– Obróćcie go, ale ostrożnie! – rozkazał sierżant. – Może mieć granat pod sobą!

Żołnierz, położywszy się wzdłuż trupa, sięgnął ręką za jego przeciwne ramię, jakby chciał się do niego przytulić. Silne szarpnięcie obróciło zwłoki w jego stronę, tworząc z nich tarczę. Na chwilę zrobiło się cicho. Minęło kilka długich sekund, po których szeregowy, głęboko oddychając, opuścił zwłoki. Rozbita twarz zabitego ponownie uderzyła o krwawy grunt, co jeszcze bardziej rozjuszyło miejscowych. Momentalnie poderwali się i zaczęli coś wykrzykiwać, zacieśniając krąg wokół patrolu. Stojący nieopodal major, dowodzący oddziałem komandosów, rozkazał sierżantowi wycofać patrol zwiadowców, a ciało mułły położyć na ziemi. Sierżant, złożywszy ręce jak do modlitwy, skierował je ku napierającemu tłumowi i kilkakrotnie nisko się ukłonił.

Pomogło. Motłoch nieco ostygł w swej zapalczywości, jednak co bardziej krewcy mieszkańcy zaczęli pokrzykiwać na cześć poległego bohatera. Dowódca machnął ręką na podoficera, nakazując ewakuację. Tamten skinął głową i przekazał rozkaz pozostałym rangersom.

W parę chwil został po nich jedynie kurz ciągnący się za transporterem mknącym w kolumnie w kierunku amerykańskiej bazy.

– Po co strzelałeś?! – Major potrząsnął ręką. – Tyle razy mówiłem, że macie trzymać nerwy na wodzy! – ganił ludzi sierżanta.

– To ten z piechoty rąbnął tego tubylca – tłumaczył podoficer, wskazując na oddaloną grupkę żołnierzy.

– Peter. – Major popatrzył na niego z politowaniem. – Nie umiesz tych łapciarzy trzymać na wodzy? A gdyby posłali do Allacha kogoś ważnego, to co? Byłoby na nich czy na nas? – spytał retorycznie.

Pojazd podskoczył na wyboju, co przywróciło rezon strofowanemu sierżantowi.

– Myślałem, że jak wysyłają kogoś na taki patrol, to już ma jakieś doświadczenie, a nie robi w gacie przy byle ruchu warg.

Śmiech pozostałych rozładował napięcie. Major popatrzył na ubawionych żołnierzy już bez irytacji.

– Na drugi raz mniej zakładaj, a więcej rób – spokojniej instruował sierżanta. – Wtedy będzie mniej kłopotów. A tak prawdę mówiąc, nie miał chłop szczęścia.

– Tak jest – skwitował smutno podoficer.

Victor Moss, stosunkowo młody, ale doświadczony dowódca, znał żołnierską psychikę na wylot. Wprawdzie na otwartej wojnie był po raz pierwszy, jednak wcześniejsze misje specjalne wyrobiły w nim wilczy instynkt, który był teraz bardzo przydatny w przeprowadzaniu dalekich zwiadów niewielkimi siłami. Przy tym żołnierze ufali mu, widząc w majorze nie tylko komandosa zaprawionego w boju, ale też dowódcę potrafiącego wyratować ludzi z opresji. On sam czuł się z nimi silnie związany i nie nawykł ich narażać czy też pozostawiać na pastwę losu. Jego owdowiała matka mogła być z niego dumna, podobnie jak dalecy polscy krewni.

Oddział umilkł, przegryzając wszędobylski kurz i trawiąc ostatnie słowa dowódcy. Wstrząsani wybojami wiejskiej drogi, odpalali sobie wzajemnie papierosy.

– Peter, co właściwie powiedział ten pechowiec? – Moss wrócił do tamtej sytuacji.

Podkomendny na moment zmarszczył brwi.

– Coś o jakimś przesłaniu z Mezopotamii – odparł po namyśle.

– To przecież te tereny – stwierdził mało odkrywczo major. – I sądzisz, że z tego powodu mógłby być taki nerwowy? – powątpiewał.

Zastanawiając się, spojrzał na swego sierżanta z uwagą, prowokując go niejako do refleksji. Znali się bowiem jak łyse konie, uczestniczyli przez lata w wielu wspólnych akcjach oraz bijatykach, i wiedział, że Peter Novak ponownie analizuje teraz dzisiejsze wydarzenia. Podobnie jak major, pomimo stosunkowo młodego wieku, także był doświadczonym żołnierzem i posiadał przydatną tutaj odwagę oraz przenikliwość.

– W końcu był to mułła czy zwykły Arab? – spróbował dociec sierżant, rozglądając się po pozostałych.

Paru żołnierzy wzruszyło ramionami, reszta utkwiła wzrok w wizjerach. Brak odpowiedzi skłonił Mossa do ponownego przejrzenia notesu zabitego. Szukał w nim czegoś, co mogłoby usprawiedliwić brak reakcji jego chłopaków, a być może wyjaśnić także powód zachowania tamtego Araba. Miał też jeszcze przed sobą raport do sporządzenia i nie mógł w nim pominąć przykrego incydentu. Przewaga pustych kartek notesu, przedzielonych nielicznymi notatkami, wydała mu się podejrzana wobec determinacji byłego właściciela.

Jeśli tamten pomyślał, że przyszliśmy po jego notes, to by pasowało, analizował Moss. Więc dlaczego mógł tak pomyśleć?

Przekładając strony kartka po kartce, wyczuł większą sztywność jednej z nich. Były to bardzo starannie sklejone ze sobą dwie sąsiadujące karty, których komandoski nóż nie zdołał od razu rozwarstwić, czym zainteresował się nie tylko sierżant, ale też pozostali. Z ciekawością zaczęli przyglądać się, jak ich dowódca próbuje zabawiać się w chirurga, usiłując nieporadnie rozciąć złączone strony sfatygowanego notesu. Przy każdym podskoku auta ostry jak brzytwa koniec stali odskakiwał od krawędzi pożółkłego papieru, po czym powoli wracał do grzbietu notatnika, gdzie kartki były przytwierdzone. Po trzecim razie siedzący naprzeciwko siebie komandosi zaczęli pokazywać palce, zawierając milcząco zakłady. Nie musieli zbyt długo czekać, major znalazł w końcu rozwiązanie i przyklejone do siebie kartki pod wpływem silnego dmuchania w ich krawędź rozeszły się, ukazując rząd różnorakich znaczków w niczym nieprzypominających arabskiego pisma. Tak samo mężczyzna poradził sobie z kolejnymi sklejonymi kartkami, które znalazł w dalszej części notatnika. Potem przez moment zmęczony umysł dowódcy zastanawiał się, z czym właściwie ma do czynienia. Po jednym z kolejnych uderzeń opadających pośladków w twarde siedzisko majorowi wypadł z ręki notes.

Novak uprzedził swego dowódcę, podnosząc z podłogi notatnik. Zamierzał od razu go oddać, jednak po strzepnięciu piasku z kart zatrzymał wzrok na otwartych stronach.

– O, pismo klinowe. – Nie krył zaskoczenia i z zaciekawieniem zaczął wertować notes. – W zwykłym kajecie takie zapisy? Po co?

– Może żeby zapisać coś, co autor zobaczył na glinianych tabliczkach – zasugerował major.

Na twarzy sierżanta pojawił się lekki uśmiech, ale zaraz zgasł i przez kolejne chwile Novak uważnie wczytywał się kartka po kartce, obserwując zapisy z żyrokompasową umiejętnością neutralizowania nierówności drogi.

Zignorowany Victor, przywykły do bycia autorytetem wśród swoich żołnierzy, poczuł się nieswojo i tylko dlatego pozostawił to bez riposty, że miał dla Petera duży szacunek jako do sprawdzonego w boju żołnierza i przyjaciela. Chcąc wyjść z tego bez problemów, zasiadł na stanowisku dowódczym, lustrując przez peryskop okoliczny teren. Intuicja kazała mu cofnąć przyrząd, gdy wprawnym okiem wyłowił na jednym ze wzgórz ruch punktu wielkości łepka od szpilki. Wykrzyknął od razu przez laryngofon do dowódców pozostałych pojazdów rozkazy potwierdzenia swoich obserwacji z zachowaniem pełnej gotowości oraz zwiększenia odstępów pomiędzy transporterami. Schylił głowę do przedziału, gdzie jedynie wciąż przykuty do notesu Novak nie był jeszcze pod bronią.

– Sierżancie! Ogłuchliście?!

Novak podniósł nieśpiesznie wzrok, jakby był w innym świecie, i dopiero widząc irytację dowódcy, odłożył powoli notes do bocznego schowka. Potem, nadrabiając poprzednią opieszałość, w błyskawicznym tempie minął bez słowa majora i wślizgnął się do wieżyczki obserwacyjnej, pozostawiając Mossa na tyłach. Ten, zaskoczony, obrócił się na pięcie i przywarł znowu do peryskopu. Przez długie minuty wszyscy trwali na swoich stanowiskach, wypatrując ruchomych kamyków na zboczu lub rozbłysków ognia, nasłuchując pyknięcia moździerza. Nagle z przeciwnej strony doszedł ich dźwięk uderzania grochu o pancerz i kiedy odruchowo przesunęli się do wizjerów, aby zlokalizować przeciwnika, transporterem wstrząsnęło od bliskiego wybuchu.

– Z prawej ognia we wzgórza, z lewej zaporowym po pustyni! – wrzasnął major.

Rozległa się gwałtowna kanonada, zmieszana z rykiem silników na pełnym gazie, których spaliny wnikały w gęstniejącą zasłonę dymną pchaną sprzyjającym wiatrem, skrywającą kolejne pojazdy kolumny. Po pancerzu transportera przeleciało kilka kul, wywołując silny niepokój u schowanej pod nim drużyny. Sierżant skierował z pewną bezwładnością ciężki karabin maszynowy w stronę coraz liczniejszych ogników na wzgórzu, przeciągnął po nich długą serią. Po trzech minutach lufy działek umieszczonych nad górnymi pancerzami transporterów zaczęły wolno stygnąć, omiatane ciepłym powietrzem pustyni.

– Co ty wyprawiasz?! – Krzyk majora zadudnił wewnątrz pojazdu.

Peter milczał, zsuwając się na podłogę.

– Oberwałeś?! – zaniepokoił się Moss.

– Nie. Wszystko w porządku – wymamrotał.

– Brałeś coś?!

– Daj spokój. Przepraszam za rozkojarzenie – odparł Novak, nie ukrywając irytacji. Powrócił na wcześniejsze miejsce, wdrapując się tam z gorącej podłogi.

Przez chwilę jechali w milczeniu, wpatrzeni w czubki swoich butów. Reszta drużyny spoglądała na nich, zaintrygowana tą ciszą nieprzystającą do napięcia, jakie przed chwilą narastało w pojeździe. W końcu Peter sięgnął po odłożony przed atakiem notes, by kontynuować odczytywanie starożytnych zapisów.

– Znalazłeś cokolwiek?! – nie wytrzymał Victor.

Peter oderwał niechętnie wzrok od sfatygowanego notatnika i zamykając go, podał z namaszczeniem Victorowi, który pomimo unoszącego się w pojeździe kurzu widział, gdzie utknął jego kompan, i otworzył notes dokładnie na tej samej stronie. Novak spojrzał badawczo, wychylił się i wskazał palcem:

– Na przykład te dwa kliny to „Zet”, a te cztery pionowe to „A”.

– A co znaczą?

– Wraz z innymi beru.

– Beru? – powtórzył zdziwiony Victor.

– To miara kosmicznej odległości – wyjaśnił Peter. – Coś ponad kilometr. I opisuje jakieś miejsce, ale nie wiem, czy na Ziemi, czy też w Kosmosie. W każdym razie jego nazwa brzmi „ryba”.

– Jesteś tego pewien?

– Tak – odparł z przekonaniem. – Ojciec był w Polsce archeologiem i dopiero po przyjeździe do Stanów został historykiem, aby dostać jakąś robotę w szkole.

– Dobra. – Major spróbował trochę wyprostować przygarbione w tej ciasnocie plecy. – Sprawdziłeś, czy nie ma w tym jakichś informacji o szabrowaniu broni?

– Zapisanych pismem klinowym? – kpiąco zareagował sierżant, ale szybko dodał: – Poszukam we współczesnych zapiskach.

Major włożył notes do schowka i bez słowa wrócił do obserwacji terenu.

– Kapralu! Do dechy! Gnamy do swoich! – rozkazał kierowcy i klepnął go w ramię.

Ten nacisnął gaz, zostawiając za pojazdem jeszcze większy tuman kurzu, zasłaniający transportery ciągnące z tyłu.

Po półgodzinnej jeździe dotarli do małej bazy polowej, ochraniającej prowizoryczne awaryjne lądowisko helikopterowe na wypadek ataku Irakijczyków. Kiedy major Moss wręczał pułkownikowi Johnsonowi raport z akcji wspierającej, spodziewał się ostrej reprymendy od przełożonego. Był niemal pewny, że złe wieści zdążyły dotrzeć do Johnsona przed nim.

– Majorze, przekażcie raport adiutantowi – usłyszał na wstępie od pułkownika. – Jutro się tym zajmę.

Johnson nie odrywał wzroku od pliku dokumentów spoczywających na łóżku polowym.

– Czy mogę się odmeldować?

Pułkownik skinął głową, wciąż tkwiąc w papierzyskach. Major zasalutował sprężyście i zrobił energiczny zwrot w tył ku wyjściu z namiotu. Zanim zdołał do niego dotrzeć, Johnson odezwał się:

– Słyszałem, że dałeś chłopakom za dużo swobody.

Moss, lekko pochylony pod stelażem namiotu, odwrócił się z wolna.

– To przypadkowa ofiara. Jeden z piechociarzy… – próbował tłumaczyć.

– Victorze – przerwał mu Johnson, wciąż tkwiący nad papierzyskami. – Nie wiem, jak było, ale za całość zawsze odpowiada dowódca. Czyż nie?

Major spuścił w milczeniu wzrok.

– To tak między nami. – Pułkownik nagle wstał energicznie z łóżka i podszedł do majora. – Podobno zabraliście mu jakiś modlitewnik. Czy coś takiego.

– Modlitewnik? – powtórzył zaskoczony Victor.

Tamten spojrzał na niego uważnie, po czym spytał:

– Gdzie go masz?

– To był raczej jakiś notes z planami zakupów, a nie modlitewnik. – Moss próbował jeszcze wyjaśniać, jednak wyciągnięta niczym taca dłoń pułkownika nie pozostawiała wątpliwości.

– Dobra. – Pułkownik potrząsnął ręką.

Victor zawahał się. Nie miał notatnika. Przygotował raport pod presją czasu i nie zdążył jeszcze zapytać Petera, czy to on zabrał notes ze schowka.

– Ma go Peter, to jest sierżant Novak. Dałem mu go, aby spróbował coś interesującego wyłapać i przetłumaczyć – wyjaśnił. – On studiował historię starożytną i arabistykę.

Twarz Johnsona stężała.

– Majorze, chcecie mi powiedzieć, że wasz sierżant będzie wam wyjaśniał listę zakupów jakiegoś bogatego Sumera?

– Nie rozumiem.

– Wiecie, że wszystkie takie zapiski trzeba od razu przekazać wywiadowi?

Victor znał rozkazy i domyślił się od razu, że musiał wdepnąć na jakąś minę.

– Panie pułkowniku – zaczął oficjalnie – taki miałem zamiar, ale zaintrygowało mnie pismo klinowe na jednej z kartek, a ponieważ Novak coś o tym wie, to postanowiłem najpierw to odszyfrować, powierzając mu zeszyt.

Johnson spuścił wzrok, ważąc jego słowa. Po chwili odrzekł tonem belfra:

– W porządku. Ale na drugi raz nie baw się w odkrywcę, Victor. Rozumiesz?

Podniesiony do góry palec wskazujący pułkownika Moss potraktował poważnie. Odkąd zaczął służyć pod dowództwem Johnsona, nie miał z nim zatargów i chciał, aby tak pozostało. Uznał więc, że jakiś tam notes wobec wojennej zawieruchy nie powinien być powodem do napięć, dlatego zaproponował:

– Pułkowniku, zaraz poproszę sierżanta Novaka, by przekazał mi ten notatnik. Przyniosę go za chwilę.

– Za pięć minut chcę mieć tu ich obu – rozkazał zniecierpliwiony Johnson.

Wychodząc z namiotu, major poprawił beret. Rozejrzał się i zauważył jakieś zamieszanie. Intensywność zmian zachodzących na okolicznych odcinkach frontu sprawiała, że wszystkiego można się było spodziewać i tych kilka minut u pułkownika wystarczyło, aby na plac apelowy Victor wkroczył lekko zdezorientowany. Dopiero od napotkanego porucznika dowiedział się, że Johnson rozkazał pobrać broń ciężką.

Upłynął kwadrans zmitrężony na bezowocnych poszukiwaniach sierżanta, gdy ogłoszono alarm bojowy i okazało się, że pułkownik bez informowania majora rozkazał wyjechać batalionowi w pościg za jakimś doborowym oddziałem irackim – nie wyciągając tego dnia konsekwencji wobec Victora. Moss ostał się w bazie sam wraz ze swoimi zmęczonymi ludźmi oraz oddziałem wartowniczym. Wykorzystał to, przeczesując niewielki w końcu obóz. Podejrzewał, że Peter mógł się gdzieś zaszyć, aby przetłumaczyć tekst lub zwyczajnie zdrzemnąć się po wielogodzinnym patrolu. Kiedy minął kolejny kwadrans i Moss nie znalazł podoficera, podzielił się problemem ze swym porucznikiem, któremu sierżant Novak bezpośrednio podlegał, ale tamten zmieszany otwarcie przyznał, że dopóki nie będzie nowych rozkazów, pozwolił żołnierzom odpoczywać i nie wydawał nikomu żadnych dodatkowych poleceń. Wyznał też szczerze, że myślał, iż Novak jest u majora, bo powszechnie wiedziano o ich braterstwie broni. Moss uśmiechnął się krzywo, zastanawiając się, co z tym fantem zrobić. Przecież pułkownik mu nie podaruje.

Dziwne, pomyślał, wciąż stojąc przed wyczekującym porucznikiem. Zawsze mi zgłaszał oddalenia. Zapomniał?

Daleka salwa oraz świst przelatujących tuż obok kul przerwały dalsze rozważania. Kto żyw złapał za broń i zaczęła się walka. Major Victor Moss jako najwyższy stopniem oficer objął dowodzenie obroną obozu, mając ledwie jeden pluton wobec dużej siły ognia Irakijczyków. W pierwszym momencie odparli atak, jednak zastosowanie przez wrogów ostrzału czołgowego nie pozostawiało Amerykanom dużego pola manewru, tym bardziej że pułkownik Johnson mógł nadejść z odsieczą dopiero za parę godzin, a śmigłowce były wciąż zaangażowane w bitwie pod Nadżafem. Wymiana ognia trwała dość długo i prawdopodobnie obóz zostałby zdobyty, gdyby nie stojące w odwodzie trzy gąsienicowe wyrzutnie rakiet MLRS, które zasypały gradem pocisków napastliwe towarzystwo. Gdy opadł pył, po żywych Irakijczykach nie było już śladu. Na piasku pozostało kilkunastu poległych w otoczeniu kilkudziesięciu wraków ciężarówek i czołgów oraz wielu lejów, niektórych oddalonych od pobojowiska. Atakujący równie szybko się rozpłynęli, jak pojawili, choć teraz kurzyło się za nimi tak bardzo, że nie musieli stosować nawet zasłony dymnej.

Moss odetchnął z ulgą, obserwując przez lornetkę ich odwrót, jednak miał wrażenie, że był to dobrze przeprowadzony atak wyćwiczonej w boju jednostki i pomimo dużej siły broni odwetowej Amerykanów Irakijczycy uniknęli poważniejszych strat. Opadający tuman odsłonił dalekie leje po szeregu zbyt niecelnych strzałów rakiet, co mogło świadczyć o zakłócaniu przez atakujących sygnału GPS nakierowującego pociski.

Co tu, u licha, robili i czego chcieli? – zastanawiał się Victor, odprowadzając wzrokiem tyły irackich ciężarówek.

Pytanie pozostało bez odpowiedzi, jako że wywiad wojskowy także nic nie wiedział o tej jednostce. Przypuszczano, że był to rozbity oddział chcący uzupełnić zapasy paliwa. Jednak majorowi Mossowi nie przypadło do gustu takie wytłumaczenie. Straty amerykańskie były niewielkie, biorąc pod uwagę zaskoczenie oraz sporą przewagę w ludziach i dobrze skoordynowany atak przeciwnika z trzech stron. Pochylony nad mapą sztabową, Victor wciąż zastanawiał się nad powodem tego ataku. W dodatku tamci zdołali się tutaj niepostrzeżenie przedostać mimo wcześniejszego oczyszczania terenu z rozbitych jednostek irackich.

– Przecież nie ma tutaj niczego ważnego – Moss próbował doszukać się logiki u przeciwnika. – Przebijali się do Bagdadu? Chcieli podnieść morale dzięki zwycięstwu przez zaskoczenie?

Gdy wydał stosowne rozkazy mające zachować gotowość bojową na wypadek kolejnego ataku, zdołał nieco ochłonąć. Przypomniał sobie o Peterze.

– Dyżurny! – zawołał podkomendnego.

– Tak jest, majorze!

– Wezwijcie sierżanta Novaka!

– Rozkaz! – Żołnierz odwrócił się na pięcie i zniknął za drzwiami jadalni.

Moss zdążył osuszyć kubek kawy, nim w drzwiach pojawił się ponownie dyżurny.

– Majorze, nigdzie go nie ma!

– Jak to nie ma? – udał zaskoczenie Victor.

– Przeszukałem pół obozu i nic.

– To przeszukaj drugie pół!

– Tak jest!

Po trzeciej kawie usłyszał niechciany meldunek, że sierżant jest nieosiągalny, ponieważ pojechał z grupą stabilizacyjną pułkownika. Victor uzmysłowił sobie, że to pierwsze naruszenie dyscypliny przez wypróbowanego w boju druha. To wystawienie ich wojennej przyjaźni na próbę niesubordynacji mocno go zaniepokoiło i dało do myślenia.

O poranku obudził go warkot motorów. Kiedy spotkał się z pułkownikiem, dowiedział się, że sierżant Novak zaginął w akcji, a wraz z nim notes. Z wyjaśnień Johnsona wynikało, że zgodził się wziąć sierżanta na ochotnika z uwagi na jego ponoć dobrą znajomość okolicznego terenu.

– Dlaczego mnie o tym nikt nie poinformował? – Major szukał odpowiedzi u pułkownika.

– Nie było na to zbytnio czasu. Ponieważ mój adiutant nie mógł pana znaleźć, a ja chciałem porozmawiać z Novakiem, zabrałem go ze sobą – odrzekł Johnson.

– Jest pan, pułkowniku, zadowolony?

Dowódca spojrzał lodowato i odpowiedział szorstko:

– Rozumiem pana, majorze, ale niech pan nie zapomina, do kogo mówi.

Po twarzy niższego stopniem żołnierza przemknął grymas niezadowolenia.

– Dobrze sobie pan poradził z tym irackim atakiem – zmienił ton Johnson. – A sierżanta odnajdziemy. Proszę się nie martwić.

Wezwany do poszukiwań helikopter nic jednak nie znalazł, dlatego Victor Moss postanowił sam pojechać na rekonesans. Johnson nie wyraził zgody, tłumacząc, że jest to zbyt niebezpieczne i on nie może pozwolić na taką brawurę.

Wyglądało więc na to, że major będzie musiał biernie czekać na wieści o Peterze. Minął cały dzień, jednak ani Novaka, ani notesu nie odnaleziono.

– Czy wie pan, po co Irakijczycy mieliby brać sierżanta do niewoli? – spytał majora pułkownik.

– Nie mam pojęcia. Skąd takie podejrzenie?

– Nie ma ciała ani żadnego sygnału – wyjaśnił dowódca obozu i dodał: – A może zdezerterował?

– Panie pułkowniku! – oburzył się natychmiast Victor. – Novak?! Nigdy!

Johnson bacznie przyglądał się swemu zastępcy, wypuszczając z ust papierosowy dym.

– Taki pan jest pewny, majorze?

– Tak – odparł bez zastanowienia Moss.

– Dobra, wrócimy jeszcze do tego, a teraz jest pan wolny – oznajmił krótko pułkownik.

Nazajutrz o sytuacji powiadomiono kontrwywiad, a sierżanta uznano za zaginionego.

Jednak nie dano za wygraną. Ważniaki z kontrwywiadu zaczęły patrzeć na Mossa z lekka podejrzliwie. Sprawa przybrała niekorzystny obrót, gdy ujawniono podczas przesłuchania, że porucznik majora Mossa zezwolił sierżantowi Novakowi zabrać ze sobą dodatkowy prowiant oraz odbiornik lokalizacji w terenie – GPS. Kiedy Victor dowiedział się o tym, od razu chciał to wyjaśnić ze swoim oficerem, jednak tamten dostał wcześniej rozkaz od Johnsona i pojechał z misją poszukiwawczą. Moss najpierw zbaraniał, ale gdy jego sierżanci zaczęli mu donosić, że nie mogą dalej kryć swego kolegi, wyczuł, że sprawa zaczęła śmierdzieć. Gdy wieczorem pułkownik Johnson odsunął go niespodziewanie od dowodzenia, zrozumiał, że sytuacja jest poważna.

Major poczuł się dotknięty takim traktowaniem. Sam miał za sobą nienaganną służbę i wierzył, że podejrzenia dotyczące sierżanta Novaka były nie na miejscu. Peter służył u jego boku, będąc jednocześnie przyjacielem, uratował mu kiedyś życie. Znając determinację i spryt druha, Victor nie mógł po prostu uwierzyć w jego zaginięcie. Dezercji nie przyjmował nawet do wiadomości. To sprawiło, że nie potrafił bezczynnie czekać, aż ktoś odnajdzie podwładnego. Czuł się za niego odpowiedzialny i miał dług wdzięczności. Wziął więc ze sobą sekcję: sześciu najlepszych zabijaków i psa tropiciela. Urobienie dowódcy warty graniczyło z cudem, ale głos oficera martwiącego się o swojego żołnierza zrobił silne wrażenie. Major miał czas do świtu. Wskoczył z sekcją do opancerzonego samochodu i pod osłoną nocy wyjechali w górzysty teren. Tam, gdzie po raz ostatni widziano sierżanta.

Noktowizor nie ujawnił żadnego życia w zasięgu wzroku. Wysiedli i wzajemnie się ubezpieczając, poszli za podjętym przez psa tropem.

– Dziwne – szepnął przewodnik.

– Co takiego? – spytał major.

Przewodnik jednak milczał, obserwując zachowanie czworonoga kręcącego się w kółko.

– Wykrztuś to wreszcie z siebie! – rozkazał zniecierpliwiony major.

– Wygląda tak, jakby tutaj wrócił – tłumaczył przewodnik, kręcąc głową.

– Jak to wrócił? – Moss również był zaskoczony.

Wilczur stanął, wyczuwając ludzkie emocje.

– Pies od razu podjął trop, nawet bez powąchania rzeczy Petera, co jest dość dziwne, zwłaszcza na ruchomych piaskach, gdzie wiatr zasypuje ślady w ciągu godzin – wyjaśnił przewodnik. – Wygląda to tak, jakby sierżant wrócił po coś, co wcześniej zakopał.

Mówiąc to, pokazał dołek na piasku. Pies jakby chciał potwierdzić słowa swego pana, zaszczekał parę razy, kiedy ten skończył. Moss podszedł ostrożnie do tego miejsca, przyświecając sobie latarką, ale niczego nie zdołał dostrzec.

– Majorze, lepiej w tym nie grzebać. Nie wiadomo, co jest tam zakopane – ostrzegł jeden z żołnierzy. – Równie dobrze może to być mina.

Kiepska widoczność stwarzała jeszcze dodatkowe ryzyko. Victor spojrzał więc przed siebie na rozległą, szarą pustynię i przyłożył do oczu lornetkę. Inni nie poszli w jego ślady. Stali tak przez chwilę. W końcu Moss opuścił przedmiot, spoglądając w siną dal.

– Daj mu jeszcze raz czapkę – rozkazał zdeterminowany.

– Majorze, chce pan tam teraz iść? – zapytał zaniepokojony podporucznik.

– Możemy jeszcze go dogonić! – żywiołowo zareagował Moss. – Może nas potrzebuje?

– Panie majorze, niech pan spojrzy za siebie.

Nadchodził świt i trzeba było się zwijać. Victor oprzytomniał, widząc słabe światło nad horyzontem – wiedział, że w ciągu dnia są łatwym celem. Spojrzał raz jeszcze przed siebie, na szarą pustynię. Jednak poruszał się tam tylko piasek, unoszony przez pierwsze powiewy rozgrzanego powietrza. Musieli wracać, by wejść do bazy bez rozgłosu.

Dochodzenie w sprawie zaginięcia sierżanta już biegło. Jedynie nienaganna dotąd służba i świetna reputacja Mossa jako oficera liniowego uchroniły go od aresztu.

Moss wrócił do namiotu wkurzony. Nie umiał ukryć złości również przez następne dni. Topił gniew w szklanicy i przesiadywał godzinami u łącznościowców lub nad mapą w swoim namiocie. Teraz już nie przypominał tego nieco rubasznego na co dzień dowódcy, który umiał rozmawiać z żołnierzami i dowodzić trudnymi akcjami. Chodził struty, zdawkowo odpowiadając na pytania swoich żołnierzy. Nie mógł sobie znaleźć miejsca. Męczony przesłuchaniami kontrwywiadu i brakiem zajęcia czuł, jak topnieje jego zaangażowanie, a zarazem gotowość bojowa. Bezczynność spalała Victora nie mniej niż tutejsze słońce. Mając za dużo wolnego czasu, coraz częściej rozmyślał nad prawdopodobnymi scenariuszami zaginięcia kolegi oraz o swojej drodze. Zwykle kiedy śledztwo grzęzło, a tak najwyraźniej się stało, bowiem nie tylko zaprzestano przesłuchań, ale także wyjechał ostatni z oficerów kontrwywiadu, przywracano oficera do służby lub go przenoszono. Majora Mossa jednak nietypowo pozostawiono w zawieszeniu na frontowym odcinku. Parokrotnie prosił Johnsona o przywrócenie do służby, ale tamten zasłaniał się decyzjami generalicji. Minął tydzień, po którym pułkownik pozwolił majorowi dowodzić plutonem wartowniczym, wyciszając sprawę. Moss miał duże doświadczenie w likwidacji strażników przeciwnika, toteż przydzielony mu pluton szybko ochrzczono „sowami”. Victor nie czerpał z tego powodu specjalnej satysfakcji, a wręcz przeciwnie: traktował swą funkcję jako tymczasowe zajęcie. Kolejny tydzień upłynął na rutynowych zajęciach wartowniczych, bez wieści o zaginionym sierżancie. Moss coraz bardziej przyzwyczajał się do zmiany swego położenia.

Tymczasem w skutek decyzji politycznych obóz został przekazany Polakom i majora przeniesiono do Bagdadu, przydzielając mu drużynę żołnierzy świeżo sprowadzoną ze Stanów. Formalnie powinien nimi dowodzić podporucznik, a nie major, jednak Johnson uznał przydział za odpowiedni do skali zagrożenia. Moss miał tu niewiele do powiedzenia. Od teraz miał się zająć stabilizowaniem sytuacji w irackiej stolicy. Kontakt z pułkownikiem także osłabł, a kiedy major starał się z nim spotkać, tamten był stale zajęty. Victor zaczął więc nabierać podejrzeń, że Johnson chce się go pozbyć, i to bynajmniej nie w zwykły sposób. Mógł przecież znaleźć pretekst i przenieść go do innego pułku lub odesłać do kraju, a nie przydzielać do patrolowania miasta z kilkudziesięcioma żołnierzami ledwie przygotowanymi do takich zadań. Postanowił więc na siebie uważać i włożyć więcej wysiłku w dalsze szkolenia podległych mu żołnierzy. Kilkakrotnie ocaliło to życie patrolującym, a raz jemu samemu, gdy niespodziewanie zostali zaatakowani koło szpitala nad Tygrysem przez niewielki oddział iracki.

Ale prawdziwy strach poczuł podczas jednego z południowych patroli, którym dowodził, wykonując rozkaz pułkownika, by dotrzeć do mostu Shuhada nad Tygrysem, gdzie miało się kręcić koło przęsła kilkudziesięciu cywili podejrzanych o zamiar jego wysadzenia. Gdy przybył na miejsce z plutonem, wokół nic się nie działo. Sprawdzili most, przeszukali teren i nie znaleźli niczego podejrzanego, nawet pudła lub podobnej pułapki. Odwołał więc większość ze swoich żołnierzy, pozostawiając zaledwie kilku na moście, tak na wszelki wypadek. Kiedy ostatni raz upewniał się, czy wszystko jest w porządku, zauważył grupkę kobiet szybko idących wzdłuż bazaru. Zawołał do nich, żeby się zatrzymały, jednak one szły dalej. Wtedy rozkazał swojemu bocznemu wystrzelić w powietrze. Kobiety stanęły a jedna z nich odwróciła się i ruszyła w ich kierunku. Wtedy major podniósł do góry rękę, pokazując, by stanęła. Nie zareagowała. Kiedy zarepetowali broń, zwolniła, wyciągając dłoń w powitalnym geście. Znajdujący się obok sierżant stanął na drodze kobiety z zamiarem jej zatrzymania. Ona jednak zdołała zgrabnie go ominąć i, będąc już blisko majora, wyciągnęła coś z kieszeni i rzuciła wprost pod jego nogi. Upadła, a za nią niemal wszyscy. Moss, widząc odbezpieczony granat, złapał go i wrzucił do Tygrysu. Detonacja wyrzuciła nad wodę odłamki, które nie robiąc nikomu krzywdy, spadły z powrotem. Irakijka od razu została aresztowana. Z przesłuchania wynikało, że chciała się zemścić za zabitych braci. Po zapoznaniu się ze złożonym przez majora Mossa raportem pułkownik Johnson w jego obecności wkurzył się i zadzwonił do wywiadu, opieprzając oficera odbierającego telefon. Przez kilka następnych dni Moss zakładał cięższą kamizelkę kuloodporną.

Pewnego ranka wyszedł na rutynowy obchód straży. Kiedy dochodził do najbardziej wysuniętego posterunku dzielnicy, zauważył dwóch mężczyzn wychodzących z pobliskiej bramy domu. Jego uwagę zwrócił jeden z nich, którego chód i gestykulacja przypominały mu jako żywo zachowanie Petera.

– Sierżancie! – Nie mógł się powstrzymać.

Jeden z nich nawet zwolnił na moment, lekko skręcając głowę, jednak już po chwili powiedział coś do towarzyszącego mu mężczyzny i przyśpieszyli kroku.

– Peter! Nie poznajesz mnie?!

Jednak tamci nie zareagowali. Zaraz zniknęli w najbliższej bramie przeciwległego domu.

– Żołnierze, osłaniajcie mnie! – krzyknął Moss do wartowników i pobiegł w tamtym kierunku.

Zatrzymał się u progu i spojrzał w głąb niedużego tunelu. Nikogo jednak tam nie było. Wycofał się natychmiast. Zdał sobie sprawę, że to, co zrobił, było głupie, bo gdyby tamci byli przebierańcami z armii irackiej, to już na pewno by nie żył.

Co się ze mną dzieje? – zezłościł się na siebie. Miał dotychczas o sobie lepsze mniemanie.

– Chyba się starzeję – skomentował na gorąco do osłaniających. – Zdawało mi się, że zobaczyłem kumpla.

Żołnierze wymienili porozumiewawcze spojrzenia, przyjmując wyjaśnienia bez komentarza.

Od tego momentu wątpliwości Victora zaczęły narastać. Rozkojarzony, parę dni później został ranny w jednym z incydentów ulicznych i trafił do szpitala polowego. Na szczęście rana ramienia była powierzchowna, ale zamiast wrócić na pole walki, Moss trafił prosto do garnizonu we Włoszech, a później przerzucono go do spokojnej jednostki w Niemczech. Tam miał dużo czasu, znowu za dużo, jak na kogoś, kto był potrzebny armii.

Przechadzał się w cywilnym ubraniu po niemieckim Ramstein-Miesenbach, stanął, żeby zapalić papierosa. Po pierwszym wdechu wypełniającym płuca spojrzał mimochodem na witrynę małego sklepu. Jeszcze wczoraj miał pewność, że rzucił palenie. Dzisiaj niczego nie był pewien. Patrzył na swoje odbicie palacza i zastanawiał się, jak długo będzie znowu musiał walczyć z tym nałogiem?

Z wolna, przez szklany obraz samego siebie, przeniknął wzrokiem w głąb sklepu. Jego uwagę przykuło kilka wystawionych książek. Wśród nich jedna szczególnie go zainteresowała. Na okładce widniał tytuł w języku arabskim, z którym miał okazję obcować w Iraku. Victor wszedł do środka w nadziei, że przywiezie sobie może jakąś pamiątkę z tej wojny. Słabo świecąca żarówka lampy stojącej na biurku nie mogła rozproszyć mroków pomieszczenia. Było pusto. Drewniana lada, sterty starych książek, bibelotów, posążków i wszechobecny smród stęchlizny odstręczały zapewne potencjalnych klientów. Minęło kilka minut, a jeszcze nikt nie wyszedł z zaplecza.

– Jest tu kto?! – zawołał i zniecierpliwiony zlustrował zaniedbane wnętrze antykwariatu.

Nikt jednak nie odpowiedział. Obrócił się na pięcie, zamierzając wyjść. Kątem oka znowu dostrzegł tę książkę. Zmienił zamiar. Zainteresowała go tak bardzo, że chciał ją wziąć do ręki. Gdyby nie ona, już by wyszedł.

– Czy ktoś tu obsługuje?! – zapytał donośniej.

Omal nie podskoczył z wrażenia, kiedy spod lady wychylił się tuż obok niego stary antykwariusz.

– W czym mogę pomóc, oficerze? – zapytał z kamienną powagą.

– Co pan! W chowanego się pan bawisz?! – odreagował Victor.

– Widziałem, że patrzył pan na książki na wystawie. Podać którąś?

Zanim Moss zdążył poprosić o wypatrzony wolumen, poczuł miły zapach wanilii, zupełnie niepasujący do tego miejsca.

– Chciałbym zobaczyć tę. – Wskazał palcem na arabską książkę.

– Proszę bardzo.

Sprzedawca, nie śpiesząc się, otworzył witrynę i wyjął wskazany egzemplarz. Położył go na blacie z wyraźnym dostojeństwem.

– Interesuje się pan orientem? – spytał z zainteresowaniem, obserwując uważnie reakcję klienta, jakby chciał oszacować jego zamożność.

– Trochę.

– Studiował pan orientalistykę lub arabistykę?

– Nie.

– A był pan w Iraku? – dociekał sprzedawca.

– Dlaczego akurat tam?

– Mam nosa i znam się na ludziach – odparł starzec.

Victor wziął książkę do ręki, przerzucił kilkanaście kartek. Mignął mu jakiś akapit na przypadkowej stronie. Jednak wzrok powędrował wyżej, ponad książkę. Na półce, na ciemnym tle Moss dostrzegł kontury jakby znajomego przedmiotu. Przyjrzał się zaintrygowany. Zauważył coś, co przypominało pamiętny notes.

To ten? Serce zabiło mu mocniej.

Przyjrzał się mu. Był podobny do tego, który dał Novakowi.

– Czy mogę zobaczyć ten notes?

– Jaki notes? – Antykwariusz nawet nie próbował śledzić spojrzenia klienta.

– Ten leżący po prawej stronie na półce. – Victor pokazał palcem.

– Niestety nie – odparł zdecydowanie starzec.

– Dlaczego? Może go kupię.

– Nie jest na sprzedaż – stanowczo oświadczył antykwariusz.

– Jak mnie zainteresuje, to dobrze zapłacę – naciskał Moss.

– Nie jest mój – wyjaśnił sprzedawca i zasłoniwszy go sobą, dodał: – Zapomniał go jakiś klient.

– Rozumiem. – Moss próbował ukryć niecierpliwość.

Ciarki przeszły mu po plecach na samą myśl, że notatnik może być tym samym, który…

Czuł, jak sprawa notesu wciąga go niczym bagno i coraz trudniej mu się temu przeciwstawić.

– A jak wyglądał jego właściciel i kiedy tu był?

Posiwiały antykwariusz spojrzał na niego uważnie spod grubych szkieł.

– A pan z policji? Bo myślałem, że wojskowy.

Zbity z stropu Victor zawahał się na moment. Skąd to wie? Przecież nigdy tu nie byłem, przemknęło mu przez myśl.

– To był… to jest mój… – szukał odpowiedniego słowa.

– Pan wybaczy, ale nie interesują mnie pana prywatne sprawy. Kupuje pan tę książkę?

– Jaka jest jej cena?

– To stosunkowo nowa pozycja. Pięćset euro – wycenił sprzedawca.

– A ma pan coś starszego?

– Co pan przez to rozumie?

– Z czasów perskich – sprecyzował Amerykanin.

– Potrzebuje pan dla siebie czy na prezent?

– Dla siebie.

Antykwariusz opuścił wzrok na trzymaną przez Victora książkę i wyjaśnił:

– Proszę mnie źle nie zrozumieć, ale mam wrażenie, że sam pan nie wie, czego szuka.

– Tak, ma pan rację – odparł zmieszany Victor. – Szukam prezentu dla mojego znajomego, który jest znawcą tej literatury.

– To proszę spytać go dokładnie, czego poszukuje, a ja postaram się spełnić jego oczekiwania.

– Jasne – skwitował Victor. – A dla siebie poproszę coś z XVIII wieku.

Sprzedawca, o dziwo, nie starał się wepchnąć mu towaru, wręcz przeciwnie. Moss odnosił wrażenie, że starzec odracza moment sprzedaży. Tak jakby zbyt mocno przywiązał się do zgromadzonego księgozbioru. Ponownie zaczął się bacznie przyglądać klientowi. Nie ufał mu.

– A coś bliżej?

– Kroniki morskie.

Antykwariusz chwilkę się zastanawiał, po czym równie cicho, jak się pojawił, zniknął na zapleczu.

Victor wyszedł zapalić. Niedopałek porzucony przez niego na ulicy zdążył spopielić się do reszty. Moss wrócił do antykwariatu i zniecierpliwiony dłuższym oczekiwaniem na właściciela, spytał:

– Czy ma pan już coś dla mnie?

– Jeszcze chwilkę cierpliwości. – Usłyszał głos dochodzący gdzieś z głębi pomieszczenia, zza brązowej kotary. – Szukam dla pana podobnego artefaktu jak ten notes. Zagubionej i odnalezionej książki, bo tego chyba pan tak naprawdę szuka. Prawda?

– W pewnym sensie.

– W pewnym sensie, mówi pan – odpowiedział z zaplecza antykwariusz. Dodał jakby do siebie, ściszonym głosem: – Taak. Nad nim może się pochylać tylko tęgi umysł.

Victor znów spojrzał na notes, sięgnął po niego. Chciał przewertować choć kilka stron, lecz szuranie nóg starego antykwariusza tuż za kotarą spłoszyło go i notatnik wylądował w kieszeni spodni.

– Nie mogę dłużej czekać – rzucił, odchodząc. – Proszę nie szukać!

Energicznym ruchem godnym pantery skoczył do wyjścia. Złapał za klamkę, ta nie ustąpiła. Spróbował ponownie, z tym samym efektem, i uznał, że najwidoczniej została zablokowana.

A to spryciarz ze starego! – przemknęło mu przez myśl.

Wtedy usłyszał za plecami spokojny głos:

– Proszę silniej nacisnąć. To stary zamek i lubi się zacinać.

Moss chwycił oburącz za klamkę i ponownie silnie ją nacisnął. O mały włos nie upadł, gdy klamka tym razem łatwo się poddała, otwierając drzwi.

Zrobił ze mnie bałwana! – pomyślał w złości, stojąc na progu.

Z trudem uśmiechnął się na pożegnanie i sięgnął do drugiej kieszeni. Wyciągnął zwitek dolarów i nie przeliczając, położył na parapecie okna wystawowego tuż przy wyjściu.

– To zaliczka – bąknął, wbijając wzrok w podłogę.

Wyszedł. Z każdym krokiem uświadamiał sobie, jak głupio postąpił.

Jutro oddam – z tym postanowieniem przyspieszył, kierując się w stronę jednostki.

Po wieczornym capstrzyku usiadł wygodnie za biurkiem w pokoju oficera dyżurnego. Wyciągnął nogi na blat i trzymając papierosa, położył notes na nogach. Okadził go wielokrotnie dymem, odwlekając zajrzenie do środka, jakby z obawy znalezienia czegoś niewygodnego. Kiedy żar papierosa dosięgnął filtra, Victor zgasił go na podeszwie, rzucając peta niedbale na podłogę. Wziął notes i zaczął się mu przyglądać. Był bardzo podobny do tamtego. Miał równie podniszczoną skórzaną okładkę pamiętającą jeszcze początki minionego wieku. Z ciemnobrązowego lica z zagiętymi rogami wyzierało kilka jaśniejszych rys ukazujących solidną grubość skórzanej oprawy. Na kartkach drobne arabskie pismo przysłaniały ciemne plamy powstałe na pierwszy rzut oka z wysokiej temperatury. Po następnych, już wolnych od skazy zorientował się, że przegląda notes od końca. Odwrócił go i zobaczył zapisane jakieś zdania, terminy i godziny. Pamiętał to pismo z misji arabskich.

Na marginesie jednej z kart zanotowane były w nietypowy sposób wyrazy, tworzące pomiędzy sobą luki, a przecież miejsca tam było niewiele i taki styl zapisu stanowił swoistą rozrzutność. Na kilku innych stronach było podobnie. Przełknął ślinę.

W takim razie po co te luki? – pomyślał, sięgając z wyczuciem po szklankę whisky. Nie odrywając wzroku od zapisków, przybliżył jednocześnie notes pod lampę turystyczną oświetlającą pokój. Kiedy przełknął alkohol, zobaczył, jak ogrzana kartka ujawnia w owych lukach brakujące wyrazy kreślone innym arabskim pismem. Po kilku minutach zaczęły blednąć, aż znowu całkiem znikły. Że też się chciało komuś zadawać sobie taki trud, pomyślał, sprawdzając kolejnych kilkanaście kartek z podobnym sposobem zapisu marginalizowanych pozornie adnotacji.

Victor przyśpieszył wertowanie notesu, szukając wśród notatek pisanych tym samym charakterem tych dwóch, które być może wpłynęły na ostatnie wydarzenia, a może na coś jeszcze. Bez trudu natrafił na zapiski pismem klinowym, gdyż karty, na których się znajdowały, wyróżniały się na tle innych grubością i zostały wszyte w samym środku tak, jakby od samego początku przeznaczono dla nich to miejsce. Dzięki grubszym kartom pismo wyglądało bardzo plastycznie, jakby ryte na glinianej tabliczce, tak że można było zobaczyć kreski z wgłębieniami tworzącymi kliny w różnych układach, ale pisane wzdłuż poprzecznych linii.

Lepsze od zdjęcia – trafnie ujął to w myślach. Zaschło mu w gardle. Położył notes otwartymi stronami na blacie stolika i wyszedł na korytarz. Nalał sobie czarnej lury zwanej tutaj kawą i znów sięgnął po notes. Za plecami usłyszał delikatne drganie drzwi pokojowych. Spojrzał w tym kierunku, lecz nikt się nie pojawił.

– Wejść! – rzucił po wojskowemu.

Ale nikt się nie odezwał ani nie wszedł. Nastała cisza. Victor odczekał chwilę, nasłuchując, i wtedy obok przejechała jakaś ciężarówka, wywołując ponowne drżenie drzwi. Rozluźnił się i wrócił do czytania. Kilkanaście kartek w środku było pustych. Podłożył notes pod lampę, bacznie obserwując płaszczyznę jednej z nich. Jak na marginesach innych, na tej też zaczęły się pojawiać pojedyncze litery łączące się z następnymi tak, że tworzyły ostatecznie zdania oraz całe wersy. Najwidoczniej temperatura żarówki ujawniła kolejną tajemnicę notesu.

– O nie… – Zaintrygowanie zmieszało się z wizją ogromu czekającej go pracy.

Drobne, ciasne pismo wymagało wielu żmudnych godzin. Chcąc nie chcąc, wziął kartkę papieru i zaczął spisywać literę po literze. Przerwało mu gwałtowne otwarcie drzwi i meldunek podoficera:

– Panie majorze! Trzecia i czwarta drużyna zostały postawione w stan alarmu! Wyjazd za pięć minut!

Moss mocno zniekształcił stawianą właśnie literę. Szybko zbierał myśli.

– Co jest, kapralu?

– Pułkownik zwołuje wszystkich oficerów na odprawę i prosi też pana o natychmiastowe zameldowanie się u niego.

– Zrozumiałem. Możecie odmaszerować.

Jeszcze drzwi się domykały, a on już stał na równych nogach. Dopiął oraz obciągnął bluzę, potem założył beret i pobiegł do dowódcy.

Był to tylko próbny alarm. Kiedy wrócił po kwadransie do siebie, od razu zauważył, że notes z biurka zniknął! Stojąc jeszcze w drzwiach, błyskawicznie zlustrował pokój – szukając śladów obecności złodzieja. Puścił klamkę i podbiegł do okna. Było zamknięte, podobnie jak zamek w drzwiach. Zawołał dyżurnego.

– Czy ktoś wchodził do mojego pokoju?

– Tak.

– Kto?

– Tłumacz Rahman.

– Co to za jeden?

– Pracuje przy misjach bliskowschodnich. Powiedział, że pilnie potrzebuje pan jakiegoś notesu. Wpuściłem go. Poszedł z nim do sztabu wraz z eskortującym żołnierzem. Nie pozwoliłbym sobie na brak nadzoru – usprawiedliwiał swoje postępowanie dyżurny, widząc zdenerwowanie oficera.

Moss zaczął sobie przypominać sytuację w baraku sztabowym, kiedy wszedł tam jakiś cywil o arabskich rysach. Zerknął na zebranych i spytał, czy był wzywany. Przeczące ruchy głów oficerów wypchnęły go za drzwi.

– Psiakrew! – wrzasnął. – Tyle razy mówiłem, żeby nie wpuszczać nikogo do pokoju podczas mojej nieobecności!

Tamten odruchowo mrugnął powiekami i milcząc, odczekał chwilę.

– Mówił, że to ważne i że o wszystkim pan wie, majorze.

– Szukaj go, choćbyś miał przeszukać cały garnizon!

– Rozkaz!

Obawy potwierdziły się. Tłumacz wyparował i nikt nie potrafił tego wyjaśnić. Jedynie próba opuszczenia koszar przez Rahmana stanowiła jakiś trop.

Nazajutrz Moss spotkał się przypadkowo z pułkownikiem Coshem na korytarzu kwatermistrzostwa.

– To już pan wie? – zagadnął zaskoczony Cosh.

– Co takiego?

Pułkownik, widząc reakcję majora, spojrzał w kierunku obserwujących ich ukradkiem żołnierzy.

– Proszę przyjść do mnie za kwadrans – oznajmił krótko, nie patrząc Mossowi w oczy.

Kiedy Victor przyszedł o czasie do sekretariatu pułkownika, jego samego jeszcze nie było. Niezorientowana sierżantka poprosiła go o chwilę cierpliwości, którą zabrało mu przyglądanie się nie tylko jej zgrabnym palcom stukającym na komputerowej klawiaturze. Wchodzący nagle Cosh musiał to wychwycić, bo uśmiechnął się lekko i od razu poprosił sekretarkę o kawę, idąc do swego pokoju. Pytanie o liczbę filiżanek zbył milczeniem, machnąwszy do majora zapraszającym gestem.

– Majorze, po co panu ten notes? – zapytał na wejściu.

– Mam nadzieję dzięki niemu odnaleźć sierżanta Novaka.

Badawcze spojrzenie Cosha nie zdradzało zaskoczenia. Siadając niedbale na biurku, sięgnął po teczkę z rozkazami do podpisu i przeglądając je, powiedział:

– Powiem panu wprost.

Po tych słowach odłożył teczkę, ścierając z twarzy resztki uprzejmości.

– Nie życzę sobie prywatnego śledztwa w mojej jednostce, a tym bardziej robienia zamieszania z powodu jakiegoś dezertera. Zrozumiano?!

– Panie pułkowniku…

– To rozkaz – uciął Cosh. – Rozumiemy się?

– Tak jest. – I Moss od razu przeszedł do obrony: – Mogę odejść?

– Możecie.

Wzburzony zrobił zwrot i usłyszał zza swoich pleców:

– Rozumiem pana, ale są od tego procedury i stosowne służby.

Victor, nie odwracając się, kiwnął energicznie głową i wyszedł bez słowa.

Kiedy ochłonął, postanowił pomimo wszystko odwiedzić ponownie antykwariusza.

Po dłuższym kluczeniu uliczkami starej dzielnicy odnalazł swój cel, ale antykwariat był zamknięty. Na drzwiach wisiała tabliczka: Nieczynne z powodu choroby.

Gdyby nie poczucie winy, zapewne dałby sobie z tym spokój, mając w tych okolicznościach wygodne usprawiedliwienie, jednak potrzeba zwrócenia notesu zmusiła Victora do dołożenia starań o znalezienie mieszkania starca. Niestety, sąsiadujący z antykwariatem sklepikarze wzruszali bezradnie ramionami, podobnie urzędnicy ratusza, zasłaniający się zachowaniem poufności danych osobowych. Traf sprawił, że idąc ulicą, Moss dostrzegł listonosza wręczającego komuś paczkę. Zastosowany argument zwrotu ważnego notesu i zakładka w postaci banknotu zdołały przekonać doręczyciela poczty do ujawnienia miejsca zamieszkania antykwariusza. Niestety, drzwi domu były zamknięte na głucho. Zrezygnowany Victor wrócił więc do jednostki, rozważając po drodze konieczność pogodzenia się z losem.

– Ktoś o pana pytał, majorze – przywitał go oficer dyżurny.

– Dziewczyna? – spytał zaczepnie Moss z szelmowskim uśmiechem.

– Przeciwnie. Jakiś starzec. Powiedział, że jest mu pan coś winien.

– Coś winien? Psiakość! Dopiero co go szukałem! – skomentował niepocieszony Victor i dopytał: – Zostawił coś? Telefon, adres?

Jak wynikało z meldunku dyżurnego, starzec najpierw wypytywał o to, kim mógł być jego klient, a gdy nie otrzymał odpowiedzi, opisał pożyczony przedmiot i zażądał, aby go jak najszybciej zwrócono na adres antykwariatu.

Victor miał złe przeczucia.

Podziękował za meldunek i zaciskając zęby, poszedł do siebie. Kolejne dni upłynęły mu na intensywnych ćwiczeniach poligonowych. Gdy wrócił do jednostki, dowiedział się podczas przesłuchania, że antykwariusza znaleziono zastrzelonego z pistoletu. Zginął akurat wtedy, kiedy Moss był pod jego domem. Victorowi od razu przypomniała się inna ofiara notesu. Tłumaczył, że nie ma nic wspólnego ze śmiercią starca, a jedyną pobudką, jaką się kierował, idąc do antykwariusza, był zamiar zwrócenia mu notesu. Wyjaśnił, że nieszczęsnego dnia nawet go nie widział. Na poparcie swych słów położył przed przesłuchującym go żandarmem zwykły notes, który przygotował sobie wcześniej. Aby wyglądało to jeszcze dobitniej, położył także swój pistolet. Tylko amerykański status uchronił go przed aresztowaniem, jednak dostał znowu rozkaz pozostawania w jednostce do czasu dalszych rozstrzygnięć. Leżąc na łóżku, nie mógł doszukać się jakiegoś głębszego związku pomiędzy nim, notesem a śmiercią starca. Sama myśl, że antykwariusz mógłby ponieść karę za utratę notatnika, wywołała w nim wyrzuty sumienia.

Kilka następnych dni upłynęło na przesłuchaniach, które męczyły Victora w dwójnasób. Na szczęście nikt nie widział jego i antykwariusza razem w feralną godzinę, a co lepsze, jeden ze sklepikarzy wyznał, że zobaczył Mossa, jak szedł samotnie oddaloną ulicą prowadzącą do jednostki. Ostatecznie badania balistyczne wykluczyły z podejrzeń jego broń, co pozwoliło na zwolnienie go z aresztu garnizonowego.

Nie był to jednak koniec sprawy. Jeszcze tego samego dnia pułkownik poprosił go do siebie, oznajmiając:

– Cenię sobie pana kwalifikacje jako żołnierza, ale nie chcę mieć dalszych kłopotów. – Dowódca spojrzał na Mossa, dodając: – Wprawdzie my nie podlegamy jurysdykcji władz niemieckich, ale nie możemy sobie pozwolić nawet na cień podejrzeń i tworzenia dyplomatycznych problemów.

Skąd to nagłe przeczulenie? – pomyślał major. Milczał jednak, czekając na dalszy ciąg.

– Wysyłamy pana do domu – usłyszał wyrok. – Ma pan jakieś pytania?

– Tak, panie pułkowniku.

– Słucham, tylko krótko.

– Czy mogę się czuć w pełni oczyszczony? I kiedy nastąpi wyjazd?

– Tak. Kartotekę masz czystą, ale ostatnie teorie, które wokół ciebie krążą, zaczynają żyć własnym życiem. Wylatujesz dzisiaj w nocy.

– Czy mogę poprosić o dwa, trzy dni zwłoki?

– Chcesz się jeszcze bardziej pogrążyć?! Wykluczam taką możliwość.

Major wstał i zasalutował.

– Mogę odmaszerować?

– Nie wolno ci opuszczać koszar, majorze, i proszę czekać w swoim pokoju.

Nagle surowa twarz dowódcy złagodniała.

– Postaraj się przez jakiś czas unikać smrodu. Powodzenia – rzucił na pożegnanie.

Moss wszedł do swojego pokoju wściekły. Czuł, że w Stanach dostanie w najlepszym razie biurową pracę w sztabie za marny żołd, i to nie wiadomo na jak długo, a miał do spłaty kredyt za dom na Florydzie, w którym mieszkała matka.

– Niech to szlag trafi! – wycedził przez zęby.

Ochłonął w drodze do kasyna. Szukał towarzystwa, a szczególnie jednego z zaprzyjaźnionych oficerów, aby rozładować emocje.

– Coś się stało? – spytał kompan z korpusu oficerskiego, widząc jego posępną minę.

– Przekazuję ci obowiązki.

– Dlaczego?

– Lecę do domu. Nie chce mi się długo o tym mówić, ale to tak dla ciebie: coś plącze się za mną i nie wiem co.

– Możesz odwołać się do generała – doradzał kolega. – Znam jego adiutanta.

Major przetrawił propozycję, przełykając drinka, i w końcu z oporami na nią przystał. Pożegnali się, wierząc, że sprawa zostanie odkręcona. Po sporządzeniu raportu Victor przekazał go wskazanemu oficerowi. Rozpoczął pakowanie swoich rzeczy tak na wszelki wypadek, bo dopóki odwołanie nie zostanie uznane, miał wracać do Stanów. Było tego zresztą niewiele, więc po pięciu minutach worek był gotowy. Moss położył się na łóżku, nerwowo podkładając dłonie pod kark.

Wzorowa, piętnastoletnia służba, odznaczenia… – szacował swe atuty. Czyżby jakiś rzekomy incydent ze starym „molem książkowym” miałby przekreślić moje dokonania? – dumał, błądząc wzrokiem po suficie.

Chodziła po nim mucha. Po chwili sfrunęła prawie pionowo na podłogę. Z ciekawości Moss powędrował za nią wzrokiem i zauważył coś białego leżącego tuż przy dolnej krawędzi szafki. Ze szczeliny pomiędzy meblem a podłogą wystawał niewielki róg papieru. Victor usiadł na łóżku i pomyślał, że to kopia jego ostatniego raportu. Papier jednak był pożółkły.

– Nie. To nie może być mój raport.

Klęknął przy skrawku. Paznokciem wysunął kartkę zapisaną odręcznym arabskim pismem.

– Skąd się tu, do licha, wzięły te zapiski?

Kilkanaście słów opisywało jakieś miejsce. Słysząc odgłos zbliżających się kroków, szybko włożył kartkę do górnej kieszeni munduru.

Dopinał guzik, gdy ktoś energicznie otworzył drzwi. Victor spojrzał w tamtym kierunku: w pokoju pojawił się Cosh i patrzył na tapczan. Widząc puste miejsce, zamierzał wyjść, jednak coś go tknęło i zajrzał za drzwi.

– A, tu pan jest! – zauważył ironicznie. – Chowa się pan przede mną?

– Sznurowadło – wyjaśnił major, klepnąwszy but.

– Co to ma znaczyć? – Pułkownik wyciągnął raport, którego kartka lekko drgała w jego ręku.

Moss domyślił się, że zapewne chodzi o odwołanie do generała.

– Zależy mi na służbie liniowej, a nie biurowej – odparł, wstając.

Najwidoczniej trafił w czuły punkt Cosha, bo ten zmienił ton na mniej szorstki.

– Nie lubię, jak podlegli mi oficerowie działają za moimi plecami, ale tym razem zrobię wyjątek i zapomnę o sprawie.

– Czy mogę zatem liczyć na zmianę rozkazu?

Pułkownik położył dłoń na jego ramieniu i zagryzł wargę.

– Zobaczymy – wymówił prawie szeptem, jakby się bał, że go ktoś usłyszy.

Wyszedł. Pozostawiony samemu sobie Victor zaczął szacować swoje szanse.

Kto kontroluje przeszłość, ten ma władzę nad przyszłością.

George Orwell

Wstęp

Drugi tom trylogii SETON jest powieścią, która stanowi naturalną kontynuację pierwszego tomu („Artefakt umysłu”), jednak sama w sobie stanowi również niezależną część.

Wyjaśnia szereg niedokończonych wątków z pierwszego tomu.

Przybliża głównego bohatera – Victora Mossa i zawartość znalezionego notesu, potrafiącą zmienić losy bohaterów i otaczającego ich świata.

Wgłębia się w tajemnice starożytnego świata. Są one wciąż tak aktualne i znaczące, że gra o nie przybiera na sile.

Thriller ten przynosi ze sobą złożoność ludzkich relacji i emocji na tle sprawy o dużym kalibrze.

Rozbudzając ciekawość, można sięgnąć do korzeni w wartko płynącej akcji pierwszego tomu, jak również w przyszłości przeczytać o dalszych losach bohaterów w przygotowywanym tomie trzecim („Zatokowa dewiacja”).

Wykaz postaci

Rozdział 1

Victor Moss – Amerykanin polskiego pochodzenia, absolwent Akademii West Point, były major komandosów plutonu specjalnego batalionu amerykańskich Rangersów, obecnie: doradca polskiego zespołu ekspedycyjnego.

Peter Nowak – Amerykanin polskiego pochodzenia, były sierżant komandosów amerykańskich Rangersów, były podwładny i przyjaciel Mossa, obecnie: informator polskiego zespołu ekspedycyjnego.

Grzegorz Wolski – wiceminister polskiego rządu, nadzorujący misję ekspedycyjną.

Jeffrey Wilson – amerykański szef Sekcji Obrony, wicekonsul, poznany przez Mossa podczas pierwszego pobytu w Polsce, w krakowskim konsulacie (tom I „Artefakt umysłu”).

Ewa Abramowska – bliska znajoma Victora Mossa poznana przez niego przygodnie w Warszawie (tom I „Artefakt umysłu”), studentka archeologii, mieszkająca na Śląsku.

Dominikanin Łukasz – kanonik, tłumacz Mossa, poznany przez niego w Sandomierzu (tom I „Artefakt umysłu”), współpracownik księdza Jakuba Rybika.

Rozdział 2

Jakub Rybik – ksiądz, teolog biblijny i doktor historii starożytnej, ekspert zespołu ekspedycyjnego i promotor Petera Nowaka.

Piotr Merden – generał dowodzący zespołem przygotowawczym ekspedycji, pełnomocnik rządu.

Paweł Jawor – pułkownik wojsk specjalnych, podwładny generała.

Monika Statler – geofizyczka, ekspert od skał i pól magnetycznych zespołu ekspedycyjnego.

Krzysztof Pol – porucznik, adiutant pułkownika Jawora.

Edward Stamski – doktor astrofizyki, konsultant naukowy zespołu ekspedycyjnego.

Rozdział 7

Wojciech Kowalski – kapitan, dowódca żandarmerii garnizonu polowego na zamku w Baranowie Sandomierskim.

Rozdział 11

Szymon Abramowski – brat Ewy, pracujący w śląskiej kopalni jako inżynier.

Rozdział 12

Jack Bruce – amerykański profesor, autor algorytmu technologii analitycznej, opartej na złożonych modelach matematycznych do prognozowania.

Rozdział 15

Marcin Rafalski – podporucznik wywiadu, podległy kapitanowi Kowalskiemu.

Rozdział 1. Poczekalnia

Dobrze zbudowany, wysoki mężczyzna, wyróżniający się spośród pozostałych, opierał się na masce uterenowionego vana. Victor Moss, były komandos, wkładając palec do otworu, wyczuwał jeszcze resztki ciepła z rozgrzanego od trafień metalu. Przesunął opuszek po blasze karoserii, docierając do krawędzi następnego. Wraz z innymi tworzyły dwie serie.

Kolejny raz doświadczył tego, czego doświadczały cele jego minionych misji. Kiedy zdarzało się mu chybić za pierwszym razem.

„Wyrównanie rachunków czy wdepnąłem w niezłe gówno?” – pomyślał z lekkim niepokojem.

Wyczuwał strach wśród ludzi, którzy mieli go chronić. Był odmienny od tego, jaki mu towarzyszył, wkraczając do akcji i inny od tego, jaki udzielał się zwykle jego Rangersom. Ten był paniczny. Rządowi ochroniarze w niczym nie przypominali mu chłopaków, których szkolił w amerykańskim wojsku. Wojny irackie, afgańskie, misje specjalne, ociosały go ze zbytniej wrażliwości. Miesiącami ćwiczył swą odporność na okropieństwa wojny, poleganiu na swoich instynktach, wyćwiczeniu i wyszkoleniu. Nie był cyborgiem, ale nie był też strachliwym adeptem. Potrafił celnie strzelać, jak trzeba, to i zabijać. Liczył się z tym, że którejś z kul kiedyś nie usłyszy. Jednak dopóki nie stracił jeszcze świadomości i nie poczuł śmiertelnego zimna, działał zdecydowanie, wymagając od siebie i od innych odpowiedzialności. Te dziesięć lat służby nauczyło go, jak przeżyć wśród tych, którzy chcieli go zabić. Teraz też wiedział, że trzeba mieć dobry plan na przeżycie kolejnej doby.

Słaby wiatr, napływający z kierunku obszernego pola, studził gorączkujące się głowy. Nikt nie miał odwagi zapytać skupionego nad karoserią Amerykanina w obawie, że emocje wyzwolą zbędną kłótnię.

Mossa, jako byłego majora amerykańskich Rangersów, bardziej pochłaniało zastanawianie się nad przyczyną zamachów, aniżeli reakcje eskortujących go ochroniarzy. Odkąd zaczął kontaktować się z Polakami, trzykrotnie otarł się o śmierć. Jeszcze do niedawna sądził, że mógł być bardziej zagrożony w swej ojczyźnie. Jednak ostatnia próba była tak zuchwała, że zmienił zdanie. Musiał stać za tym ktoś na tyle mocny, że potrafił nie tylko ją zorganizować, ale też zaangażować z pół tuzina zbirów. Ze sposobu przeprowadzenia zamachu, nie był pewien, kto go mógł wykonać, jednak szybkość, uzbrojenie i celność, przemawiały za ludźmi z doświadczeniem. Nerwowa reakcja ochroniarzy wskazywała też na niecodzienność tej napaści. Zatem komuś musiało bardzo zależeć na wyeliminowaniu go z gry.

Przeniósł wzrok na grupkę jednolicie ubranych mężczyzn ochraniających na co dzień polskiego wiceministra i roztrzęsionego dominikanina Łukasza, którego poznał w Sandomierzu. Szukał wtedy kontaktu z księdzem Jakubem. Brat Łukasz współpracował z księdzem Jakubem Rybikiem, biblistą. Ten z kolei był w kontakcie z byłym sierżantem Peterem Nowakiem – jego dawnym podwładnym z armii. Łukasz miał mu oficjalnie towarzyszyć jedynie w dotarciu na nowe miejsce zgrupowania, a tymczasem spokojna przejażdżka omal nie skończyła się dla tamtego śmiercią. Stał on teraz pod ścianą chaty blady jak jego kaptur, rozglądając się nerwowo wokoło.

Moss nagryzł wargę. Poczuł kolejny raz, jak ważne muszą być informacje ze starego notesu, który przejął jeszcze w Iraku od pewnego Araba Błotnego podczas patrolu. Jego archaiczne fragmenty pisane pismem klinowym, niejednoznacznie opisywały jakieś dziwne miejsca na świecie. Jednak musiały być one śmiertelnie ważne, bo widział, jak pociągnęły już za sobą życie co najmniej kilku ludzi. Stale deptano mu po piętach, a rosnąca zuchwałość w próbach zgładzenia go, zaczynała przerastać nawet jego siły.

„Skoro wystarczy samo podejrzenie, że coś mogę wiedzieć, aby mnie zabić, to czym jest ta wiedza i dokąd ona prowadzi?” – pytał siebie w myślach. – „Ile zostało mi jeszcze szans na jej poznanie?”.

Nie podejrzewał wcześniej, że po odwołaniu go z frontu irackiego i dyskretnym wydaleniu z amerykańskiego wojska, odbędzie najdłuższą misję poszukiwawczą. Szukając swego przyjaciela i zarazem podwładnego – sierżanta Nowaka – uwikłał się w sprawę, której nadal nie rozumiał. Lawina dziwnych podejrzeń, kosztowała go nie tylko utratę służby, ale także dobrego imienia. To bolało go najbardziej. Stracił wszystko, czym żył i co było dla niego ważne. Potraktowany przez naczelne dowództwo jak renegat, począwszy od swoich rodzimych Stanów Zjednoczonych, przedzierał się przez Meksyk, Hiszpanię, Niemcy i teraz Polskę, uchodził przed swymi prześladowcami. Wciąż miał przed oczami obraz cynicznej miny Jeffreya Wilsona z ostatniego spotkania w krakowskim konsulacie. Ten amerykański szef Sekcji Obrony, a zarazem wicekonsul, pod dyplomatycznym płaszczykiem, skrywał wrogość do niego. Tuż za tym obrazem zawirował mu w głowie ściszony głos Wilsona, zalecający – w podsłuchanej wówczas rozmowie – wręcz jego usunięcie.

„Ten bydlak Wilson” – zacisnął pięści – „musi widzieć we mnie poważne zagrożenie” – ocenił ze złością – „bo po co chciałby mnie od razu zlikwidować?”

Wracając do rzeczywistości, bezwiednie przesunął palce po lakierze karoserii. Wyczuł porowatość pod opuszkami. Odruchowo cofnął rękę znad krawędzi wlotu kuli. Jego wzrok natrafił na dwie twarze ochroniarzy z wyczekującym wyrazem. Sięgnął drugą ręką do kieszeni kurtki, ale nie wyczuł obudowy komunikatora, który pomagał mu w trudnych chwilach docierać do informacji wywiadowczych przez jedynego swego sprzymierzeńca w Wojskowej Agencji Wywiadu (ONI). Wskutek napaści na nich zapomniał, że telefon został mu przecież odebrany godzinę temu przez polskiego urzędnika ministerialnego. Wyciągnął więc ociężale dłoń, zbierając myśli i studząc swój zapał. Nie mógł zatem dokonać szybkiego rozpoznania sytuacji i przygotować obronę. Poczuł się jak ślimak pełzający w poprzek autostrady.

Spojrzał na przydzielonych mu ochroniarzy polskiego ministra, szukający u niego odpowiedzi, dlaczego zostali tak bezpardonowo zaatakowani podczas przejazdu z Sandomierza do obozu. W biały dzień – na krajowej drodze.

– Słuchajcie, nie mam pojęcia, dlaczego i kto to zrobił – oznajmił Moss.

– Kim ty, do cholery, jesteś?! – nie wytrzymał jeden z nich.

– To nasz człowiek – wziął w obronę Amerykanina polski mnich Łukasz, dodając: – Jak widać jest ważniejszy, aniżeli myśleliśmy, dlatego jesteście nam wciąż potrzebni.

Victor Moss spojrzał zadowolony na odmienionego dominikanina Łukasza. Nie spodziewał się tak stanowczego tonu kaznodziei potrafiącego jednak ostudzić czyjeś gwałtowne emocje. Łysy dowódca ochroniarzy, dogaszając rozpalone głowy swych podkomendnych, rozkazał im przejść do natrafionej w pobliżu chaty pamiętającej jeszcze ubiegłe stulecie. Jednemu z nich polecił od razu sprawdzić stan techniczny ostrzelanej terenówki. Towarzyszący wszystkim wciąż duży stres, został nieco rozładowany. Widzący zachowanie dowódcy Moss zasugerował, aby pojechać dalej. Chciał wykorzystać resztki przewagi wynikającej ze zmiany położenia i skrócenia dystansu do obozu. Na irackiej pustyni, czy pakistańskim stepie, było to sprawą życia i śmierci. Jednak dowódca uznał, że ważniejszym jest sprawdzenie stanu samochodu i zaczekanie na decyzję centrali. Victorowi pozostało w zasadzie jedynie się podporządkować. Było mu z tym ciężko, mając na uwadze postępowanie wbrew swemu doświadczeniu, ale złe przeczucia podpowiadały także udzielenie pomocy temu zespołowi.

Opuszczony na pierwszy rzut oka, nisko zabudowany dom, wraz ze stojącą tuż obok drewnianą stodołą, usytuowany był na skraju rozległego pola. Do starej parterowej chaty, zbudowanej z polnego kamienia, przypominającej bardziej bacówkę aniżeli gajówkę, weszli z łatwością, forsując sfatygowane drzwi.

Duża izba, ascetycznie wyposażona, w której skryło się pięciu mężczyzn, cuchnęła stęchlizną dawno niesprzątanego domu. Stare sprzęty, oświetlone słabym światłem małych okien, pokryte były grubą warstwą kurzu. W rogu drewnianej podłogi cienki rowek obrysowywał kwadrat z małym otworem. Jeden z ochroniarzy podniósł tę klapę i zszedł ostrożnie, znikając pod spodem. Po chwili pojawił się z zapaloną latarką, raportując swemu dowódcy, że oprócz stęchlizny niczego tam nie znalazł.

– Jak długo będziemy tu czekać? – zagadnął dowódcę Victor, widząc chętnie rozgaszczających się jego ludzi.

– Hmm… – Zbierał myśli dowodzący grupą. – Oględnie, jak ci na górze przygotują nam bezpieczną drogę.

– Co to znaczy? Wy nie wystarczycie?

Dowódca zmieszał się.

– Takie posiadam rozkazy. Mam pana dostarczyć cało i zdrowo, dlatego musimy tutaj zaczekać.

– Jak długo? – dociekał Moss.

– Muszą dokonać rozpoznania sytuacji, przygotować drogę ewakuacji i wesprzeć nas ochroną. To może potrwać jakiś czas – odparował dowódca.

– Dajcie spokój. – Amerykanin pokręcił z niedowierzaniem głową, próbując wpłynąć na zmianę decyzji dowódcy ochroniarzy.

Przez moment zastanowiła go taka nagła dbałość o jego los, kiedy jeszcze przed ledwie godziną, ten sam człowiek pozwoliłby mu wysiąść z wozu byle gdzie.

– Daleko to? – Victor Moss próbował lepiej rozeznać szanse.

– Nie. Ale zagrożenie jest duże.

– Trochę to potrwa, ale dadzą nam znać – wtrącił się Łukasz, wracając powoli do równowagi.

Najwyraźniej dominikanin nie był tu tylko osobą towarzyszącą, sytuując się niemal jak ministerialny rzecznik.

– A skąd ty to możesz wiedzieć? Przecież jesteś tylko zakonnikiem – zagadnął z ciekawości Victor.

Tym razem Łukasz nie zdołał ukryć zakłopotania.

Chciał coś tłumaczyć, ale Moss uprzedził go:

– Jesteś tutaj także, by mnie chronić. Rozumiem.

Kaznodzieja spojrzał na niego lekko poirytowany.

– Świetnie. – Victor klasnął w ręce. – Mam wokół siebie grupkę entuzjastów przeciwko zawodowym zabijakom niewiadomej maści i będziemy teraz bezczynnie czekać, jak się do mnie dobiorą.

Spojrzał na niepewnych jego intencji Polaków.

– Nieważne. – Machnął ręką.

Nie oglądając się na nich, usiadł w rogu chaty tuż przy zejściu do ziemianki i zabrał się za sprawdzanie swego bagażu.

Jeden z ludzi ochrony szepnął coś do dowodzącego i wyszedł, domykając z trudem uszkodzone drzwi. Do zatęchłego środka dostało się trochę rześkiego powietrza pachnącego ziemią. Uwiodło ono Victora. Spojrzał chwilę w kierunku widocznych szpar, jakby oczekiwał wiatru, potrafiącego przywiać jeszcze więcej świeżego powietrza. Drażniąca nos stęchlizna szybko jednak powróciła i skutecznie przypomniała mu o zatrzymanych pracach. Szybkimi ruchami rąk starał się nadgonić przerwę, jednak przemykający cień nad dłońmi sprowokował go do ponownej zmiany uwagi. Przechodzący właśnie z kąta w kąt dominikanin, najwidoczniej nie mógł znaleźć sobie miejsca. Kręcił się niespokojnie, często zmieniając swe położenie.

– Łukaszu – zwrócił się do niego spokojnym głosem Victor.

– Tak? – Zakonnik spojrzał pytająco na Amerykanina.

– Zrób coś z tym białym kapturem. Z daleka zwracasz na siebie uwagę – wyjaśnił mu Victor.

Zanim Łukasz zrozumiał, o co chodziło Victorowi, ten ostatni zawołał do dowódcy ochroniarzy wychodząc z inicjatywą:

– Macie dla niego jakąś kurtkę? Musimy go czymś okryć, bo napyta nam biedy.

Na poczekaniu, jeden z podoficerów przyniósł zakonnikowi szarozieloną kurtkę z samochodu.

– Chcę – Victor zwrócił się zdecydowanym głosem w stronę ubierającego kurtkę Łukasza – żebyś ją nosił do czasu aż dotrzemy do nowego miejsca. OK?

Łukasz przytaknął ze zrozumieniem, kończąc w ciszy wkładanie ubrania.

Usatysfakcjonowany Moss sięgnął do torby. Wyciągnął z niej nóż z zakrzywionym ostrzem, czym przyciągnął wzrok co niektórych. Gdy jednak wydobył pistolet, jeden z ochroniarzy zagadnął z zainteresowaniem:

– HK MARK23?

– Tak – potwierdził z uznaniem Moss.

Nie spodziewał się po tych chłopakach, że będą się znali na broni sojuszniczych oddziałów specjalnych. Wyciągnął na wszelki wypadek pełny magazynek i wręczył ciekawskiemu. Nie zagrzał w jednej dłoni. Pistolet przechodził z rąk do rąk jak cenny eksponat, na koniec wrócił do właściciela. Ten sprawnie rozebrał pistolet i obejrzał ostentacyjnie wyjętą przez siebie lufę. Chciał, aby nabrali przekonania, że mają do czynienia z zawodowcem. Wiedział, że wtedy łatwiej im będzie zaakceptować chwilową zwierzchność, gdyby zaszła taka konieczność. Potem zaczął ją powoli czyścić.

Zajęcie czymś rąk relaksowało go i pozwalało przemyśleć kilka spraw.

Zastanawiał się, co zrobi, gdy bieżące sprawy przybiorą zły obrót. Poświęcić się dla nich, czy poświecić ich? Starał się przy tym nie patrzeć na ich twarze, aby się zbytnio nie przywiązywać. W końcu byli mu obcy i chciał, aby tak pozostało. Wierzył, że sam wyrwie się z tego ciągłego pościgu niezliczonych bandziorów w mundurach i garniturach, którzy tylko wykonywali rozkazy.

Podtrzymywała go mocno nadzieja na odnalezienie gdzieś tutaj w Polsce swego dawnego druha z amerykańskiego oddziału Rangers – Petera Nowaka. To przecież przez swego sierżanta zainteresował się starym, arabskim notesem. Bez jego wiedzy, otrzymanej kiedyś od ojca o piśmie klinowym, nie siedziałby teraz tutaj w tej stęchłej ruderze i czekał na odstrzał.

„Muszę znaleźć tego drania” – pomyślał gorzko – „i dowiedzieć się, dlaczego zdezerterował wtedy w Iraku. Tyle razem przeszliśmy, a on pomimo tego dał nogę” – roztrząsał to kolejny raz.

Nikt z tutaj obecnych, może poza Łukaszem, nie miał pojęcia do czego zmierza były komandos Victor Moss. On sam do końca tego nie wiedział, jednak wierzył, że wskaże mu to poszukiwany notes i Peter. Z pomocą Polaków, do których miał teraz bliżej niż do swoich rodaków, którym nieświadomie zalazł za skórę, dotykając tego notesu.

Przypływ smrodku stęchlizny z piwnicy, przypomniał mu jeszcze o jednym – przeciwnym do tego, aromatycznym zapachu wanilii, który pojawia się wtedy, gdy jest on w ważnych chwilach swej drogi. Nie wierzył w bzdury o nadzwyczajnych zjawiskach, ale jednego się nauczył. Łącząc to poczucie zapachu niczym przeczucie, jeszcze żył.

Wnętrze lufy lśniło czystością. Jednak stagnacja sprzyjała dalszym jego rozmyślaniom.

„Kto wie” – gdybał – „może kiedy odgadnę sens tych klinowych zapisów, będę się mógł odegrać na tym Wilsonie, który napsuł mi już sporo krwi. Zbyt mu zależy na tym notesie” – rozmarzył się, ściskając silniej cylinder lufy.

„Wówczas nie pomógłby mu żaden status dyplomatyczny ani te jego koneksje polityczne” – pomyślał z zacięciem.

Odniósł wrażenie, że coś odchodzi. Jakby odparowywał pot utrwalonych wzorców zachowań z jego świata, który przeminął. Pozostali mu jeszcze tylko Polacy. Byli dla niego teraz jedynymi sprzymierzeńcami.

„I oczywiście Ewa” – zganił sam siebie, przypominając sobie na koniec rozważań nowo poznaną dziewczynę ze Śląska, studiującą w Krakowie.

„Potem zdecyduję, co będę robił dalej” – przerwał rozmyślania.

Ktoś wyciągnął szeleszczący baton, ktoś inny butelkę z wodą. Dowódca, zatopiony we własnych myślach, również był zajęty czyszczeniem broni, kontrolując od czasu do czasu ekranik swego radiotelefonu.

Moss z niepokojem obserwował, w swym odczuciu, to mało profesjonalne zachowanie grupy. Nie chciał jednak się wtrącać i pouczać. Wiedział, że to on im ciąży i zapewne najchętniej pozostawiliby go tutaj. Liczył więc wciąż na korzystny obrót sprawy, który pozwoliłby im spokojnie dotrzeć do nowej lokalizacji. Przestój wzmagał u niego tylko poczucie zagrożenia i pustki jednocześnie, które towarzyszyły mu także wtedy, kiedy wsadzono go do koszar koło Waszyngtonu. Kazano mu wtedy czekać na nie wiadomo co. A jego zasada dobrej obrony brzmiała: jeśli działasz, masz szanse, gdy czekasz, szanse mają twoi wrogowie.

Zmienił tor myśli i na krótko skupił się na rozważaniu plusów i minusów swego przejścia na stronę Polaków. Chwilę później myślami był na zarchiwizowanych w pamięci aparatu fotograficznego tłumaczeniach z notesu, swoich wnioskach, postawie Petera i na Ewie. Odpłynął, nie kontrolując przez chwilę sytuacji. Dopiero obrazy z wizyty u Ewy w krakowskim akademiku, przywróciły niepokój. Wrócił natychmiast z przeszłości, gdy do jego uszu dotarło coś frapującego. Jakby pstryknięcie przełącznika elektrycznego. Spojrzał na izbę, próżno szukając czegoś, co tłumaczyłoby zaniepokojenie. Zachowanie towarzyszących ludzi biegło jak dotąd. Przesunął czujnie wzrok na dowódcę, który bawił się krótkofalówką, czekając zapewne na dalsze instrukcje. Wtedy zauważył brak jednej osoby. Stanął na równe nogi, składając ostatni element broni. Wszyscy zastygli zaskoczeni nagłością jego reakcji. Drzwi zgrzytnęły i usłyszeli dźwięk przeładowania. Moss momentalnie wycelował w kierunku wejścia. Pozostali ochroniarze sięgnęli po broń. Kanonik zgasił latarkę. Do ciemnej izby wszedł oślepiony nagłym światłem dowódczej latarki ochroniarz.

– Co jest? – wyraził swe niezadowolenie ochroniarz, zasłaniając oczy.

– Co się stało?! – spytał jego dowódca.

W żyłach byłego komandosa tętno wzrosło.

– Zabrakło mi papieru – oznajmił tamten.

Jego koledzy wybuchnęli śmiechem. Victorowi nie było jednak do śmiechu. Znał wiele przypadków tragicznych śmierci z powodu rozluźnienia dyscypliny.

– Dlaczego zszedłeś z posterunku? – spytał go Moss.

Kolejny wybuch śmiechu wyzwolił w Victorze następny rzut adrenaliny.

– Panujesz nad sytuacją?! – huknął na dowódcę, dorzucając angielskie wyzwiska.

Ten patrzył na Amerykanina wesołymi oczkami, nie odczytując w pełni obraźliwego tekstu pod swoim adresem. Victorowi opadły ręce. Ruszył w kierunku wyjścia, a wtedy usłyszał ostrą komendę polskiego dowódcy. Najbliższy drzwi ochroniarz poderwał się od stołu, próbując przeciąć mu drogę. Śmiech wygasł, ustępując zamieszaniu. Moss zrozumiał dopiero drugą komendę dowódcy wypowiedzianą po angielsku:

– Stój!

– Bo co? Zakażesz mi? – warknął Victor. – Wystawiłeś choć wartę, zawodowcu?

– Daj spokój Moss. Już wystawiam – próbował uspokoić go dowódca.

– Dla ciebie pan Moss. Zrozumiałeś?!

– W porządku. – Dowódca wyciągnął rękę w pojednawczym geście, której nie dostrzegł Victor.

– Zabierz się do działania, jeśli mamy tu przeżyć – tonem nieznoszącym sprzeciwu Victor zaznaczył swe przywództwo.

Zrobiło się cicho.

– OK, OK. – Tamten wyciągnął pojednawczo ręce przed siebie.

Amerykanin skinął akceptująco głową.

Latarka graczy znowu zabłysła. Dowódca rozkazał zaraz jednemu ze swoich, objąć wartę aż do kolejnej zmiany. Udobruchany Moss zrobił półobrót. Popatrzył groźnie na graczy sięgających po karty i warknął:

– Musicie robić sobie tu kasyno?

Przez chwilę zapadła cisza, a ponieważ dowodzący nie zareagował, światło przysłonili kurtką, wracając jednak do gry.

Moss ścisnął mocniej rękojeść, nabierając głęboko powietrza. Z wolna powrócił na swoje miejsce, nie mogąc jednak zaznać spokoju. Przypomniał sobie z rozrzewnieniem swoich komandosów, do których zachowania przywykł.

„Moje chłopaki odebraliby im niepostrzeżenie broń, zakneblowali i wbili nóż w karty na stole, a ci dopiero by się zastanawiali, co się stało” – pomyślał z politowaniem, patrząc na zadowolonych ochroniarzy.

Atmosfera rozluźniała się ponownie i czas mijał, trwoniony na jałowych rozmowach o pogodzie i okolicznych atrakcjach turystycznych. W końcu ktoś z ochroniarzy wyciągnął większy komplet kart, do których dokleiło się kolejnych dwóch graczy. Jedynie dowódca zachowywał od tamtego momentu czujność, tak, jak tego oczekiwał były major Moss. Spoglądał od czasu do czasu przez lornetkę po obu stronach, gdzie tkwiły małe okna. Victor z nudów zaczął kolejny raz zbierać rozsypane myśli.

Tymczasem zapadł zmierzch, wnet ustępując nocy. Victor zwrócił uwagę dowódcy, aby uspokoił swoich podkomendnych, ale jedyną jego reakcją było wzruszenie ramion. Jeden z graczy sam od siebie przyniósł z auta koc, który naciągnęli sobie na głowy, uszczelniając zasłonę światła latarki.

Na ten zabieg, były major stuknął się w głowę. Trzymał w pogotowiu pistolet, czekając na dalszy bieg wydarzeń. Od czasu do czasu zakradał się do okien, szukając czegokolwiek, co by się ruszało. Jednak w panujących ciemnościach, jedynie noktowizor mógłby pomóc.

Godziny mijały powoli. Zmęczony kilkudniowym czuwaniem, przysnął na moment, jak mu się zdawało. Nagle coś wyrwało go z drzemki. Wytężył zmysły, próbując wyłapać przyczynę, jednocześnie szukając ruchu cieni w izbie. Prawie nic nie wyłuskał, z wyjątkiem smrodku, jaki wydobywał się z ziemianki. Karciarze nie wykazywali aktywności, drzemiąc, podobnie jak pozostali. Struchlał. Odciągnął kurek pistoletu i położył się wzdłuż ściany.

– Pssst – syknął.

Powtórzył, jednak bez odzewu. Na środek izby upadło coś z impetem, a wraz z tym posypało się szkło.

– Co jest? – usłyszał zaspany głos z głębi izby.

– Granat! – odpowiedział zdezorientowany Victor.

Jego własne słowo eksplodowało mu w głowie. Nie bacząc na nic, przejechał dłonią po warstwie kurzu szorstkiej podłogi. Trafił na otwór. Podrzucił pokrywę i wśliznął się do środka, zjeżdżając po schodach na mokry grunt. Nastąpiła przerażająca cisza.

Minęły wieki. Leżąc nieruchomo, czuł jak zapach stęchłej ziemi, wzmaga się. Zaczął liczyć do trzech. Bał się wybuchu. Wybuchu w pomieszczeniu, zabijającego z furią. Jednak nic takiego się nie wydarzyło. Ochłonąwszy, zamknął rozdziawione usta mające ochronić jego bębenki i powoli wstał, wciąż nasłuchując. Wtem usłyszał trzask. Odruchowo przyklęknął. Gdy doszło do niego, że był to odgłos drzwi, wysunął ostrożnie głowę. Usłyszał szuranie, a po chwili cichy głos dowódcy:

– Niech nikt nie wstaje.

W chwilę potem pytanie:

– Wszyscy cali?

Kilka krótkich potwierdzeń wyjawiło, że jest ich więcej. Dowódca, nerwowo wywoływał kogoś przez krótkofalówkę, aż w końcu umilkł, nie podejmując żadnej rozmowy.

Moss, sfrustrowany własnym zachowaniem, w ciemnościach odnalazł pistolet. Kiedy wypełzł w czarną pustkę izby, obmacał podłogę. Zamiast spodziewanego, pozostawionego przy torbie noża, natknął się na nią i poczuł ulgę. Szarpnął ją jak za szelki rannego. Wyczołgując się w kierunku wyjścia, zaczepił nosem o coś twardego. Znieruchomiał. Doświadczenie wsparte wyobraźnią podpowiedziało mu obraz korpusu granatu. Poczuł zimne powietrze napływające zapewne przez otwarte wyjście. Uwolnioną dłonią delikatnie dotknął przedmiotu. Kształt nie przypominał zapalnika. Przesunął opuszki, wyczuwając cylindryczny kształt. Ostra krawędź typowa dla potłuczonego szkła, przypominała okular lornetki pozostawionej przez dowódcę na parapecie okna. Przesunął ją ramieniem, szorując rękawem po podłodze. Ruszył dalej, trzymając odbezpieczony pistolet i ciągnąc za sobą torbę. Ledwie słyszalne szuranie przed nim cichło.

– Dowódco – szepnął Moss.

– Jestem, jestem – odpowiedział tamten.

– Trzeba zawiadomić swoich i spróbować wycofać się do zagajnika.

– Już zawiadomiłem. Co to było?

– Prawdopodobnie lornetka spadła z okna.

– Spadła? – zdziwił się dowódca. – Dziwne.

Kiedy obaj znaleźli się na zewnątrz, dowódca doliczył się tam dwóch swoich ludzi oraz dominikanina. Jednemu z nich – kierowcy – kazał schować się w szopie i czekać na dalsze rozkazy. Sami obrali za swój cel pobliski zagajnik. Moss zdecydował się jednak pozostać na progu chaty, ubezpieczając odczołgujących aż do wyznaczonych miejsc.

Mijały minuty bez żadnych oznak dalszych aktywności.

„Ale spanikowałem” – pomyślał Victor. „Co się ze mną dzieje?”

Przetarł oczy i kucając założył torbę na plecy. Patrząc przed siebie w pole, zobaczył jaśniejszy pas rozdzielający czerń. Mgła była jego sprzymierzeńcem. Powoli podczołgał się do rogu chałupy. Naciągnął z trudem kurtkę na głowę i bardzo powoli wysunął ją, zasłaniając częściowo twarz. Pierwsze co zobaczył, to coś leżącego nieopodal. Wycelował i tylko świadomość zdradzenia swej pozycji, powstrzymała go od naciśnięcia spustu. Schował głowę, nabierając głębokiego wdechu. Wysunął ją, już stojąc. Wtedy dostrzegł delikatny dymek unoszący się niedaleko leżącej sylwetki. Oparł się o ścianę.

„Niech to diabli” – nie chciał się z tym pogodzić.

Odłożył torbę i wysunął się ponownie, znowu leżąc. Nie widząc nikogo, pod osłoną nocy, doczołgał się do nóg leżącego. Złapał za ucho i potrząsnął nim. Delikwent ani drgnął. Oparł brodę o ziemię. Ochłonąwszy, złapał go za rękę wywiniętą do tyłu i zaczął ciągnąć niczym kłodę, wykręcając w poprzek. Osłaniając się jego ciałem, sprawdził tętno. Niewyczuwalne. Papieros, który go zdradził, wciąż się jeszcze tlił. Wyciągnął z jego ucha słuchawkę wraz z krótkofalówką i wycofał się rakiem.

Kiedy udało mu się nawiązać łączność z dowódcą, poinformował go od razu o stracie. Ten zamilkł. Dopiero po ponownym wywołaniu, dowódcy przywróciło głos.

– Powtórz proszę. – Moss usłyszał jego zdławiony głos.

Gdy Amerykanin powtórzył meldunek, docisnął mocniej słuchawkę do ucha. Nasłuchiwał, jak zareaguje Polak tym razem. Chciał samemu kontrolować dowodzenie, bo od tego zależało jego życie i pozostałych ludzi, a tamtemu nie dowierzał.

– U was często tak się zdarza? – Moss postawił dowódcy pytanie, sprawdzając jego odporność na stres i doświadczenie w takich sytuacjach.

– Nie. Jeszcze nigdy nie straciłem człowieka – odpowiedział przybitym głosem dowodzący ochraniarzami.

„Ludzie!” – pomyślał z irytacją Victor. „Kogo oni wybierają do ochrony VIP-ów?”

Rozejrzał się uważnie. Nikogo nie dostrzegł, ale wyczuwał w okolicy przyczajonego wroga.

– Rozumiem – skwitował krótko Moss. – Co robimy dalej?

– Zaczekaj. Dam ci znać. Bądź czujny. Nie wiem, z kim mamy do czynienia.

– To chyba jasne. Ktoś chce nas zabić, zatem to wróg. Mogę działać w celu likwidacji zagrożenia? – spytał zdecydowanym tonem dowódcę.

– Czekaj. Bez odbioru.

Przez chwilę nasłuchiwał, obserwując gęstniejącą mgiełkę wraz z nadchodzącym świtem. Pomimo zimna, zdjął kurtkę, zwinął ją i powoli wystawił zza rogu. Odczekał dłuższą chwilę, poruszając nią od czasu do czasu. Dopiero później położył się i wsunął za nią głowę, ostrożnie podnosząc spód. Zerknął przez utworzoną szczelinę, starając się coś dostrzec w blednącej nocy. Odwagi wystarczyło mu na krótko. Ubierając w przyklęku na powrót kurtkę, czuł pulsującą w skroniach krew.

„Zdecydowanie łatwiej być myśliwym niż zwierzyną” – czuł całym sobą.

Upewniwszy się, że nie jest okrążany od niepilnowanej strony, wrócił na próg chaty. Z każdą minutą robiło się jaśniej. Rzucił okiem do wnętrza, szukając przedmiotu, na który niedawno się natknął. Na środku zobaczył roztrzaskaną lornetkę. Spojrzał tam, gdzie ostatnio siedział. Jednak było zbyt ciemno, aby mógł zobaczyć przedmioty. Wpełzł, nie unosząc zbytnio głowy. Kątem oka dostrzegł czyjąś sylwetkę i od razu wycelował. Nie nacisnął spustu. Obaj zastygli. Były to te kolejne chwile, których nie cierpiał. Coraz częściej, w takich sytuacjach się wahał, a coraz rzadziej działał.

„To mnie kiedyś zgubi” – przemknęło mu przez myśl. Ciszę pierwszy przerwał Moss:

– Poznajesz?

Tamten milczał. Wtedy mówiąc coś o spokoju i nie spuszczając go z oka, opuścił broń. Podczołgał się powoli bliżej. Zaskoczony, że ten siedzi jakby nigdy nic. Tak spokojnie. Ale widział już takie przypadki, kiedy delikwenta sparaliżował strach. Zorientował się już wcześniej, że można się było spodziewać po nich wszystkiego, dlatego obserwował go niczym kobra. Kiedy dotknął wreszcie łydki, poczuł lepką ciecz. Zrozumiał, że odważniak mógł być już sztywniakiem. W szarości przedświtu zobaczył jego nienaturalnie odchyloną do tyłu głowę. Brak tętna dowodził braku życia.

Zameldował z przykrością dowódcy, że stracił kolejnego człowieka. Tamten zaklął i powiedział coś po polsku, czego Victor nie zrozumiał. Zabrał jego pistolet i rozglądnął się za pozostawionym nożem. Leżał tuż przy ścianie. Ucieszył się, bo w tej sytuacji dźwięk był jego wrogiem. Przesiedział przyczajony do rana, czekając na atak lub nowe instrukcje dowódcy. W denerwującej ciszy przypomniał sobie niedawną sytuację w Sandomierzu, kiedy to wystrzelony z granatnika pocisk przebił drewniany wagon, nie wybuchając.

„Może teraz też dopisze mi szczęście” – pomyślał, sadowiąc się blisko wyjścia.

Zostając pozbawiony swobody działania, był jak szerszeń bez żądła. W sytuacji, gdzie może liczyć się każda sekunda. Musiał wcielić się w skórę snajpera, zastygając w ukryciu.

Gdy mgły zaczęły rzednieć, ustępując promieniom słońca, usłyszał w słuchawce polecenie wycofywania się bez zabierania ciał. Miał w tym pomóc kierowca, ukryty w terenówce stojącej w stodole. Teren był ponoć już czysty.

Ewakuacja przebiegła bez żadnych incydentów. W chwilę później jechali w kierunku lokalnej szosy, nie rozmawiając ze sobą. Jedynie dowódca od czasu do czasu komunikował się ze zwierzchnikiem. Każdy z nich obserwował swój sektor, ale zdawali sobie sprawę, że jeśli ktoś wystrzeliłby z granatnika, to ich szanse na przeżycie byłyby nikłe. Dlatego kierowca gnał na złamanie resorów, aby jak najszybciej opuścić niegościnne okolice. Każdy z osobna, ściskając broń gotową do strzału, w napięciu wpatrywał się w szybę. Tylko kanonik siedział skulony, zapewne się modląc.

Moss poczuł na podniebieniu subtelną słodkość, która pojawiała się, gdy był w silnym stresie. Obserwował teren z drugiego siedzenia. Jego pole widzenia było ograniczone. Musiał zdać się na szczęście. Spojrzał na siedzącego obok, którego wargi bezgłośne drżały, podobnie jak splecione palce trzymające pistolet. Wyglądał na takiego, co używa broni jedynie na strzelnicy i prawdopodobnie jeszcze nigdy nie zderzył się ze śmiercią kolegi. Siedzący z przodu dowódca, omiatał wzrokiem otoczenie niczym radar, nerwowo wiercąc się na fotelu. Kierowca, skupiony na polnej drodze, wypatrywał dziur, które przy tej prędkości, mogłyby im w każdej chwili zerwać zawieszenie.

– Jak dojedziesz do drogi, to skręć w prawo – poinstruował kierowcę dowódca. – Jedziemy do opactwa pocysterskiego, w kierunku Połańca.

Kierowca skinął głową i pomknął za światłem swych reflektorów. Asfaltowa szosa wyrosła znienacka. Kierowca ledwie zdążył zwolnić. Z boku zamigotała biel. Tuż przed ich maską przemknęła wielka ciężarówka. Zaskoczony skręcił ostro, omal nie doprowadzając do wywrócenia. Kabiną zatrząsło, podrzucając pasażerami. Z trudem, zygzakując, wprowadził z powrotem wóz na asfalt, unikając wpadnięcia do rowu i o włos wjechania w tył jadącej przed nimi ciężarówki. Niewiele brakowało, aby sam dokończył dzieła swych prześladowców. Victor ostatni raz przeżył podobną sytuację kilka lata temu, gdy szarżujący na nich iracki czołg omal go nie rozjechał. Poleciały siarczyste słowa w obu językach, ale nikt nie skierował tych inwektyw na niego. Wręcz przeciwnie. Wyżyli się na innych kierowcach, którzy niewinni, klęli zapewne nie bez powodu. Zwolnił.

Kierowca teatralnie przetarł czoło, a potem znowu przyśpieszył. Dwunastokilometrowy odcinek, pokonali w kilka minut, wciąż milcząc. Wszystkim bardzo powoli opadała adrenalina i szybka jazda wydała się zwykłą przejażdżką. Victor przez cały ten czas nie zobaczył nikogo z zapowiadanej ochrony. Wychodził jednak z założenia, że skoro jeszcze żyją, to ktoś musiał się o nich zatroszczyć. Ten drugi atak nie pozostawiał najmniejszych wątpliwości, że miał do czynienia z zawodowcami. Skręcili w boczną drogę, gdzie przed jakąś budowlą stało kilka zaparkowanych samochodów.

Jeszcze się dobrze nie zatrzymali przed budką wartowniczą, gdy znienacka wyrosło trzech żołnierzy, którzy dali znak do zatrzymania, mierząc do nich z karabinów.

Po zdawkowej wymianie słów, usunęli sprzed kół kolczatkę, kierując ich na wskazany parking. Mijając posterunek, nagle zauważyli, że pogoda się zmieniła. Rozpadał się deszcz, a wraz z nim ograniczyła się widoczność. Ktoś nadał im krótki znak świetlny, nakierowując na siebie. Poszli w tym kierunku, w szybko gęstniejącą mgłę. Tuż obok coś zazgrzytało. Pojawiło się słabe światło, które kazało im wierzyć, że mają iść w tym kierunku. Weszli niepewnie do jakiegoś pomieszczenia. W środku, pomimo półmroku, widoczność poprawiła się wyraźnie. Stali tam żołnierze z polskiej żandarmerii wojskowej, którzy na nich czekali. Po wylegitymowaniu poprosili ochroniarzy o pozostanie, zaś Victora i Łukasza skierowali do mrocznego korytarza prowadzącego w głąb budynku. Nie przywitano ich ani nie wykazano współczucia. Prowadzący oficer żandarmerii, oświetlając drogę latarką, co jakiś czas przypatrywał im się bacznie, jakby chciał prześwietlić ich wzrokiem. Oni sami, stanowili na tyle kontrastowe zestawienie, że mogli samo przez się wzbudzać zwykłą ciekawość. Barczysty dwumetrowiec, o wyprostowanej sylwetce, idący ze szczupłym średniakiem, poruszającym się niepewnie. Kiedy szybko dochodzili do połowy korytarza, Victor spojrzał przez moment na Łukasza, zadając sobie pytania w myślach:

„Po co mnie tu przywieźli? Do takiego gmaszyska?

Towarzyszący mu dominikanin spoglądał na boki, jakby próbował odgadnąć, gdzie się dokładnie znajduje. Był spokojny.

W pewnym momencie Victor zwolnił kroku. Naprężył muskuły, kalkulując, co zrobi jeśli dojdzie do konfrontacji. Oficer szedł dalej swoim tempem, a jedynie na chwilę oświetlił ich latarką.

W drodze ku miejscu, którego ponoć nie ma,

liczy się wytrwałość w przekonaniu, że ono tam jest.

Wstęp

Thriller ten to powieść, która choć jest trzecią częścią trylogii SETON, stanowi samodzielną historię. Do odpowiedniego przeżycia tej fabuły nie jest potrzebna wiedza z poprzednich tomów. Starałem się pisać w taki sposób, żeby wszystko było zrozumiałe.

Słowa z okładki „O przeszłości przypominamy sobie najczęściej wtedy, kiedy nas dogania”, nawiązuje do wiedzy zgromadzonej przed tysiącami lat, będącej tak aktualną, że wciąż wpływa na nasze życie. Zdanie zaś wykorzystane jako motto: „W drodze ku miejscu, którego ponoć nie ma, liczy się wytrwałość w przekonaniu, że ono tam jest”, wybrzmią na nowo po przeczytaniu ostatnich kart tej książki.

Obie mądrości tworzą swoistą klamrę tego dreszczowca.

„Kij ci w oko” to dla wielu znane powiedzenie w sytuacji, gdy mówiący chce podkreślić swoje negatywne odniesienie do kogoś, kto go zawiódł albo nie ceni. Jednak niewielu wie, że wymyślił je starożytny król Hammurabi. To przykład splatania w tej powieści zamierzchłej historii ze współczesnością.

Bohater Victor Moss przechodzi psychologiczną przemianę, podobnie jak działo się to w każdym z poprzednich tomów. Tym razem, wchodząc w rolę wybawcy, który wie lepiej, czego potrzebuje druga strona, rekompensuje sobie tym podejściem poczucie wyższości. Jest narażony na powrót do roli ofiary, którą już pełnił. Czy zatem uda mu się wyjść z tak powszechnego w naszych relacjach trójkąta dramatycznego?

Niniejszy tom w wartkiej akcji wyjaśnia szereg niedokończonych wątków z pierwszego oraz drugiego tomu trylogii. Jeszcze bardziej przybliża głównego bohatera – Victora Mossa i zawartość staroarabskiego notesu, potrafiącego zmienić losy nie tylko bohaterów powieści, ale też otaczającego ich świata. W thrillerze przedstawiłem złożoność ludzkich relacji i emocji na tle spraw o dużym kalibrze.

Rozbudzoną ciekawość można zaspokoić, sięgając do korzeni tej historii w pierwszym oraz drugim tomie i zanurzając się w retrospekcji.

Jeśli opowieść wciągnie Cię jeszcze bardziej, to jest jeszcze jeden wymiar, w którym można iść śladami bohatera, stąpając twardo po ziemi. Została bowiem stworzona gra terenowa w formie questu (pt. „Zamek oczyma bohatera”) na kanwie drugiego tomu – „Niezabliźnionej nici”, gdzie porównasz rzeczywistość z fikcją literacką historii, którą już znasz.

Wykaz postaci

Rozdział 1

VICTOR MOSS – Amerykanin polskiego pochodzenia, absolwent Akademii West Point, były major komandosów plutonu specjalnego batalionu amerykańskich Rangersów, również doradca polskiego zespołu ekspedycyjnego, występujący pod imieniem i nazwiskiem Adam Dor.

PETER NOWAK – Amerykanin polskiego pochodzenia, były sierżant komandosów amerykańskich Rangersów, były podwładny i przyjaciel Mossa, obecnie informator polskiego zespołu ekspedycyjnego.

JERZY BRABOWSKI – kapitan wywiadu polskiej ekspedycji wojskowej.

MARCIN RAFALSKI – podporucznik wywiadu, podległy kapitanowi Brabowskiemu.

Rozdział 2

SEM DE BERG – Holender, kapitan niderlandzkiego samolotu kurierskiego, znajomy Mossa z wojska.

PAWEŁ JAWOR – pułkownik wojsk specjalnych dowodzący polską ekspedycją nad Zatoką Perską, podwładny generała Merdena.

JEFFREY WILSON – amerykański szef Sekcji Obrony, wicekonsul, poznany przez Mossa w krakowskim konsulacie podczas pierwszego pobytu w Polsce.

MONIKA STATLER – geolożka, ekspertka od skał i pól magnetycznych zespołu ekspedycyjnego, przyjaciółka Jawora.

Rozdział 3

EWA ABRAMOWSKA – bliska znajoma Victora Mossa, poznana przez niego przygodnie w Warszawie (tom I „Artefakt umysłu”), młoda archeolożka, mieszkająca w Katowicach.

RYSZARD MIKOŁAJCZYK – pilot, kapitan polskiego samolotu transportu medycznego.

Rozdział 5

THOMAS REDLEY – Anglik, pilot, kapitan i dowódca kurierskiego samolotu, kolega de Berga.

YILMAZ – turecki pośrednik organizowania nieformalnych rezerwacji lotniczych, opłacony przez de Berga.

Rozdział 6

HAJLE – „przewodnik” z okolic stolicy Erytrei.

Rozdział 7

ABUNA – tutaj: główny kapłan (strażnik I) klasztoru górskiego w Abuna Yemata w Etiopii.

TESFA KEBBETE – enigmatyczny przewodnik (strażnik II), znajomy Hajle, kolaborant.

ALMAZ TELLABECZ – etiopska przewodniczka regionu Tigraj, znająca język amharski.

Rozdział 12

DAWID FOX – kapitan amerykańskiego kontrwywiadu, współpracujący z Jeffreyem Wilsonem.

KRZYSZTOF POL – porucznik, adiutant pułkownika Jawora.

Rozdział 14

SETON LLOYD – angielski archeolog, odkrywca najstarszego miasta sumeryjskiego w Iraku. Postać historyczna.

Postacie przytoczone z poprzednich tomów trylogii SETON:

SZYMON ABRAMOWSKI – brat Ewy, pracujący w śląskiej kopalni jako inżynier (t. II „Niezabliźniona nić”).

ASEKLAWSKI – polski sierżant, który na zamku przekazał płk. Jaworowi ważną wiadomość od Mossa (t. II „Niezabliźniona nić”).

JACK BRUCE – amerykański profesor, autor algorytmu technologii analitycznej opartej na złożonych modelach matematycznych do prognozowania (t. II „Niezabliźniona nić”).

Łukasz, DOMINIKANIN – kanonik, tłumacz Mossa, poznany przez niego w Sandomierzu, współpracownik księdza Jakuba Rybika (t. I „Artefakt umysłu” i t. II „Niezabliźniona nić”).

WOJCIECH KOWALSKI – kapitan, dowódca żandarmerii garnizonu polowego na zamku w Baranowie Sandomierskim (t. II „Niezabliźniona nić”).

PIOTR MERDEN – generał dowodzący zespołem przygotowawczym ekspedycji, pełnomocnik rządu (t. II „Niezabliźniona nić”).

JAKUB RYBIK – ksiądz, teolog biblijny i doktor historii starożytnej, ekspert zespołu ekspedycyjnego i promotor Petera Nowaka (t. I „Artefakt umysłu” i t. II „Niezabliźniona nić”).

GRZEGORZ WOLSKI – wiceminister polskiego rządu, nadzorujący misję ekspedycyjną (t. II „Niezabliźniona nić).

EDWARD STAMSKI – doktor astrofizyki, konsultant naukowy zespołu ekspedycyjnego (t. II „Niezabliźniona nić”).

Rozdział 1. Włóczęga

Rok 2004

Victor Moss szedł do starego tunelu. Chciał za wszelką cenę uniknąć zatrzymania. Sprzyjał mu gorączkowy ruch panujący na zamkowych korytarzach. Właśnie trwały przygotowywania do wyjazdu polskiego zespołu ekspedycyjnego, który miał wyruszyć nazajutrz w rejon Zatoki Perskiej.

Moss, przebrany w cywilne ubranie, tym razem nie wzbudzał większego zainteresowania. Zamek w Baranowie Sandomierskim był w miarę dobrze strzeżony, dlatego jeśli ktoś już tutaj przebywał, to musiały być ku temu istotne powody. Idąc zatem pewnym krokiem, mijał wojskowych bez podejrzeń. Zresztą wszyscy mieli ręce pełne roboty, włącznie z odpowiedzialną za bezpieczeństwo żandarmerią. Ta, zachowując poufność, zablokowała wszelki ruch na posterunkach, sama musząc skupić swe siły na wydarzeniach sprzed kilku chwil, bowiem na terenie zamkowego hotelu w dramatycznych okolicznościach zginęło sześć osób. Wśród nich dwaj ważni duchowni, którzy wspomagali dowództwo ekspedycji specjalistyczną wiedzą o starożytnym Sumerze. Wiedza ta miała być pomocna w dotarciu do miejsca, o którym mgliście wspominały zapiski w starym arabskim notesie. Najistotniejsze informacje były w nim skryte w zmyślny sposób, zapisane starożytnym pismem klinowym. Sprawę można by potraktować jako ciekawostkę bibliofilską lub archeologiczną, gdyby nie fakt, że interesowały się nią wywiady wielu państw.

Zainteresowanie to było wręcz śmiertelnie niebezpieczne, o czym wielokrotnie przekonywał się Moss – były major amerykańskich komandosów. Dzisiejsze morderstwa były kolejnymi dowodami, że tajemnice skrywane w notesie mają znaczenie strategiczne. On sam, stając się mimowolnym uczestnikiem tej jatki, chciał teraz jak najszybciej opuścić zamek. Miał uzasadnione obawy, iż ta sytuacja, w której kolejny raz zetknął się ze śmiercią, zaciąży na nim, spychając go w egzystencjalną przepaść niebytu. Dokładano bowiem sporo wysiłków, by go wpierw zdyskredytować wśród polskiego zespołu, któremu miał doradzać, a teraz obciążyć śmiercią ekspertów. Nie wiedział, kto za tym stoi, bo tropy prowadziły do kilku źródeł, jednak stojące za nimi organizacje musiały być potężne. Od momentu koniecznej ucieczki ze swej ojczyzny miał nadzieję, że wraz ze swoim towarzyszem broni, Peterem Nowakiem, znajdzie tutaj swoje miejsce i ostoję. Teraz poczuł na własnej skórze, że nawet w dobrze strzeżonej jednostce specjalnej nie może czuć się bezpiecznie. Podobnie jak inni. Znając z okresu wojny teren Zatoki Perskiej i Iraku, musiał znowu uciekać. Nie chcąc jednak utracić resztek godności, zamierzał nie tylko dowieść swej niewinności, ale także przydatności w dużej, jak się wydawało, sprawie i udowodnić, że potrafi odnaleźć ukryty cel. Jak podejrzewał, tylko z pozoru mający związek ze starożytnością. Zdobyte w misjach specjalnych doświadczenie oraz wiedza uzyskana od polskiego rządu pozwalały wyciągnąć wniosek, że po rozwikłaniu kodu ukrytego w notesie ujawni się lukratywna informacja o składnikach technologii, która pomoże zdobyć strategiczną przewagę temu, kto ją odnajdzie. Być może z pożytkiem dla społeczeństw wielu krajów.

Ta myśl napędzała go. Idąc w kierunku jedynego miejsca, które mogło wyprowadzić go z tego nieoczekiwanego kotła, czuł żal do niektórych Polaków, którzy potraktowali go jak wroga. Czarę goryczy przelał Peter, a w zasadzie spolszczony Piotr Nowak, służący pod jego komendą jako sierżant podczas wojny w Iraku. Kiedyś lojalny przyjaciel, ratujący mu życie, a tutaj dystansujący się od niego, pozostający jedynie biernym sprzymierzeńcem, stający się lojalnym wobec polskiego kierownictwa ekspedycji wojskowej.

Wszystko zaczęło się od niejasnej opowieści zarysowanej w ukrytych zapiskach starego notesu. Skopiowana w kilku innych podobnych artefaktach, wywróciła życie Mossa i Petera do góry nogami. Jakaś zagadkowa historia sięgająca Sumeru, która jak się okazało, potrafiła zwrócić na siebie uwagę potężnych tego świata, podporządkowując sobie wiele organizacji i ludzkich istnień, gasząc przy tym szereg z nich na zawsze.

Moss wyzwolił się z bycia ofiarą i stał się wybawicielem. Wewnętrzne poczucie krzywdy przekuł w poświęcenie się sprawie, co pomogło mu w podjęciu decyzji za kierownictwo ekspedycji. Misji mającej pomóc Polakom i sobie w przekonaniu, że najlepiej, jeśli teraz sam zajmie się odnalezieniem celu.

Gdy stanął przed drzwiami pomieszczenia gospodarczego, upewnił się, czy droga jest bezpieczna. Musiał niepostrzeżenie opuścić pilnie strzeżony obóz wojskowy na zaadaptowanym do tego celu baranowskim zamku wraz z przyległym parkiem, mającym ukryć przed niepowołanymi oczami przygotowywania. Błąd mógłby go kosztować życie. Nastawił uszu i usłyszał wymianę zdań dochodzącą od strony głównego wyjścia. Z tła ostrej dyskusji wyłoniły się kroki. Stawały się coraz głośniejsze. Zdjął worek i położył go u drzwi. Wyprężył ciało. Pochylił głowę, koncentrując się na dochodzących dźwiękach. Ujrzał kilku żołnierzy taszczących pojemniki na sprzęt.

Odetchnął z ulgą. Na wszelki wypadek wyciągnął telefon i zaczął udawać, że rozmawia. W ten sposób udało mu się zasłonić twarz.

– Stąd nigdzie się nie połączysz – odezwał się jeden z nadchodzących żołnierzy.

Moss nic nie odpowiedział – nie zamierzając się zdradzać swą słabą znajomością polskiego. Kiwnął jedynie głową i spojrzał porozumiewawczo na pozostałych wojskowych. Tamci uśmiechnęli się i poszli dalej, dowcipkując i nie mając świadomości, że właśnie zignorowali osobę, której ignorować nie powinni.

Czas skurczył się do minut.

Kilkanaście metrów dalej Moss przekręcił energicznie klucz. Zgrzytnięcie zamka zlało się z odgłosami kolejnych kroków. Wślizgnął się do pomieszczenia kuchennego, zamykając się od wewnątrz. Przeszedł do sali biesiadnej i korytarzykiem do kolejnych drzwi. Nacisnął klamkę podwoi oddzielających go od zaplecza, ale były zamknięte.

– Co u licha? – warknął pod nosem zaskoczony.

Spojrzał na nietypową dziurkę od klucza. Nie zauważył tego wcześniej. Rozejrzał się w poszukiwaniu jakiegoś przedmiotu, którym mógłby podważyć drzwi. Niestety, bez sukcesu. Naparł na nie z całych sił swym dużym ciałem. Lekko poddały się, jednak wciąż stanowiły przeszkodę. Spróbował jeszcze raz. Kiedy zawiasy zatrzeszczały, doszedł do niego z zewnątrz głuchy dźwięk. Zastygł, nasłuchując. Zidentyfikował kroki kilku osób idących w milczeniu. Nie wróżyło to niczego dobrego. Zdesperowany kopnął w drzwi na wysokości zamka. Powstała szczelina, w którą szybko włożył nóż. Kroki jakby przyspieszyły. Pociągnął ostrze w górę, poczuł opór. Wtedy kroki ucichły. Podważył rygiel i lekko przesunął go w kierunku otworu zamka, jednak nie uzyskał zamierzonego efektu.

Czasu było coraz mniej – ktoś wyważył prowadzące do kuchni drzwi.

Chwycił nóż oburącz i zagryzając zęby, spróbował jeszcze raz podważyć rygiel. Drewno zatrzeszczało i ostrze wreszcie przesunęło go. Drzwi odskoczyły. Wskoczył do środka, domykając ich skrzydło, po czym zablokował je nadepniętym wcześniej kamieniem. Czatował. Wszystko ucichło. Po chwili zapalił małą latarkę, by pomóc sobie w odnalezieniu zamaskowanego wejścia, które odkrył jakiś czas temu. Doszedł na palcach do ściany. Za plecami usłyszał podejrzane szmery. Tętno mu przyspieszyło. Włożył latarkę do ust, oświetlając krawędź maskującego fragmentu ściany. Złapał ją i pociągnął, łamiąc paznokieć. Odsunęła się z mniejszym oporem aniżeli wcześniej drzwi. Będąc w środku, zgasił latarkę. Zamykając się od wewnątrz, dostrzegł przez szczelinę poświatę dochodzącą z głębi pomieszczenia, w którym przed chwilą się znajdował. Ktoś musiał je na chwilę oświetlić.

„Jest szansa”, pomyślał z nadzieją. „Nie mają noktowizorów”.

Docisnął szczelnie fragment maskującej ściany i ostrożnie stawiając stopy, ruszył tajemnym przejściem, który musieli zbudować jeszcze kilkaset lat temu budowniczy tego zamku. Zdążył go wcześniej spenetrować, dlatego mógł go pokonać w ciemności. Doszedł go charakterystyczny zapach wilgoci zmieszany ze stęchlizną, potwierdzający leciwość tunelu oraz skutki powodzi niedalekiej Wisły.

Co chwilę jego buty obsuwały się na śliskich kamieniach, momentami grzęznąc w podmokłym gruncie. Cuchnącą mazią wysmarował sobie twarz, po czym poszedł dalej, wyciągniętą ręką odsuwając po drodze zwisające nitki korzeni oraz pajęczyn. Kiedy dotarł do wylotu, musiał wpierw odsunąć zagradzający go głaz. Odsunął go więc powoli, by ruch nie zwrócił na zewnątrz czyjejś uwagi, i ostrożnie wysunął zamaskowaną na ciemno głowę.

Rozejrzał się wokół płaskiego terenu porośniętego starodrzewem i młodymi krzewami. Nikogo nie zauważył, jednak zaniepokoił go dochodzący od strony zamku hałas. Zaszył się w trawie, sprawdzając, co jest źródłem dźwięku. Dochodził z zamkowego hotelu, gdzie prawdopodobnie gorączkowo przeszukiwano pomieszczenia, próbując znaleźć zabójcę. Obserwując przez chwilę biegnących w tamtym kierunku ludzi, nie spostrzegł patrolu, który właśnie wszedł mu w pole widzenia.

„Mają mnie!”, przeszyła go myśl rezygnacji.

Zdesperowany przytknął nos do ziemi. Poczuł woń próchna. Nie poruszył się, aby nie dawać tamtym pretekstu do zastrzelenia go.

„Niech sami podejdą i mnie podniosą”.

Czekał na swój powolny koniec. Mógłby przysiąść, że słyszy szmer poruszającej się na wietrze trawy. Spodziewał się zaraz usłyszeć dźwięk ujadania psa zmieszanego z krzykami.

Podniósł wzrok. Nikt nie stał jednak nad jego głową z wymierzoną bronią. Ludzie z patrolu minęli go i teraz szli wolnym krokiem, spoglądając co jakiś czas w kierunku zamieszania. Spuścił z ulgą głowę, dotykając czołem trawy.

Do metalowego ogrodzenia pozostało mu jeszcze kilkadziesiąt metrów. Widoczność była dobra, a do zachodu słońca pozostało niewiele czasu. Dla niego było to jednak aż zbyt wiele.

Wstał i posuwając się wolno na ugiętych nogach, podreptał do płotu. Patrol zniknął mu z oczu. Przyczaił się więc i obserwował zamkowe otoczenie. Pozostała w nim jeszcze silna obawa, że przeoczył jakiegoś snajpera, który teraz tylko czeka na sposobność do odstrzelenia mu głowy.

Utrata życia wiązałaby się z pośmiertnym przypisaniem mu win i wieczną hańbą. Wrogowie za to odetchnęliby z ulgą, mogąc dalej działać bezkarnie. Przed zaryzykowaniem powstrzymywało go jeszcze jedno: pozostawienie polskiej ekspedycji wojskowej samej na terenie Iraku i obarczenie go jeszcze jednym zarzutem – dezercji i tchórzostwa. Tak czy siak musiał przeżyć, aby udowodnić, że jest inaczej. Wplątany w zabójstwa duchownych ekspertów, został jednocześnie pozbawiony możliwości kontaktowania się z przychylnym mu wicepremierem Wolskim oraz koordynującym misję generałem Merdenem. Choć w przypadku tego drugiego nie ubolewał nad tym, biorąc pod uwagę stronniczość wojskowego. Razem tworzyli na tyle niespójne grono decyzyjne, że polska misja straciła tylko bezcenny czas.

Wobec nagonki i niekorzystnego biegu wydarzeń motorem napędzającym majora Mossa do indywidualnego działania stało się po raz pierwszy jego własne ego, postawione ponad cele Polaków. Nałożyły się na tę jego decyzję także brak okazywanego mu zaufania przez polskie dowództwo oraz brak kompetencji przywódczych, niezbędnych do prowadzenia tak specyficznej misji.

Obserwując właśnie zdezorientowaną żandarmerię i pracę wart, był zadowolony z braków w wyszkoleniu podkomendnych pułkownika Jawora. Dwukrotnie udane zamachy wewnątrz polowego garnizonu dowodziły, w jego ocenie, słabemu przygotowaniu wywiadu Brabowskiego i żandarmerii Kowalskiego oraz Rafalskiego, których poznał na tutejszych naradach przygotowawczych.

Mając czas na obserwację i rozmyślania, przyłapał się na obarczaniu nieudolnością kogoś innego zamiast szukania odpowiedzialności w sobie.

„Dlaczego tak łatwo mi to teraz przychodzi?”, naszła go refleksja. „Przecież stałem się oficjalnym doradcą misji już tutaj, więc mogłem coś z tym zrobić. Może przemawia przeze mnie pycha, bo nie powierzono mi dowództwa?”, zastanawiał się przez chwilę.

Zachodzące słońce zasłoniła chmura, pogarszając warunki obserwacyjne. Moss poderwał się jak przy ataku i przerzucił ciało na drugą stronę nasypu przybliżającego go do ostatniej przeszkody, jaką był mur ogradzający teren zamkowego parku. Znieruchomiał. Spojrzał na chmury odbijające krwawo promienie zachodzącego słońca. Krawędź nasypu przybrała podobny kolor, przywołując wojenne skojarzenia. Wzdrygnął się.

„Jeszcze tylko ten wał”, dopingował się do maksymalnego wysiłku.

W tych warunkach czterometrowy mur stawał się istotną przeszkodą w realizacji jego planów. Czas uciekał, a jego szanse malały. Podczołgał się po skarpie niczym salamandra. Założony pas z banknotami i taszczony ze sobą worek spowalniały go, jednak bez nich trudno byłoby mu dostać się na inny kontynent. Musiał działać bardziej jak dywersant, aniżeli komandos.

Wspinając się, starał się nie zadręczać z powodu zaimprowizowania akcji.

„To mnie kiedyś zabije”, pomyślał z sarkazmem, wystawiając się na łatwy cel. Z korony wału zsunął się prędko, chowając się po drugiej stronie muru.

„Coś za dobrze mi idzie”, poczuł intuicyjny niepokój. „Czyżby mieli mnie zlikwidować poza jednostką?”

Myśli Victora zaprzątnięte były przetrwaniem i nie wybiegały dalej niż do najbliższej ulicy. Misja, notes czy Ewa – musiały poczekać. Teraz ponownie uruchomiła się w nim maszyna bojowa, skoncentrowana na rozwiązywaniu bieżących i krytycznych sytuacji, wyborach krótkotrwałych priorytetów oraz eliminacji rozwiązań zbyt ryzykownych. Musiał wybrać opcje dające największe szanse na powodzenie. Niczym biznesmen, tyle że na polu walki, choć teraz była nim droga do miejsca, w którym zamierzał znaleźć klucz do rozwiązania zagadki. A więc priorytetem stało się odnalezienie anomalii poprzez nić zdarzeń przy pomocy artefaktu – starego notesu.

Był już pewien, że jego przeciwnikami są spece. Po sposobie przeprowadzanych na niego zamachów oraz zastosowanych środkach domyślał się, że nie byli to bojownicy czy zwyczajni żołnierze. Wywijał się im dzięki swojemu wyszkoleniu, dużemu doświadczeniu oraz odrobinie szczęścia. Nieświadomy zawieszenia na nim wzroku od momentu pokonywania muru.

Zawiesił na nim wzrok od momentu pokonywania muru. Uzbrojony w lornetkę, obserwował Mossa z narożnej baszty baranowskiego zamku.

Victor zniżył głowę, przebijając się wzrokiem przez rozchylone źdźbła traw. Ponownie zlustrował korony drzew. Nic nie wzbudziło jego niepokoju. Czuł presję czasu. Napiął mięśnie i wyrzucił ciało do przodu. Ześlizgnął się po pochyłej skarpie, wyhamowując butami tuż nad brzegiem leniwej rzeczki. Nie usłyszał świstu i nie zauważył odskakującej kępki traw. Zanurzywszy się w płytkiej, mętnej rzeczce, popłynął pod jej leniwy nurt, w stronę wiaduktu. Uwolnione z resztek wody uszy nie wyłapywały niczego podejrzanego. Odczekał znowu chwilę i wszedł na niższą skarpę po drugiej stronie.

Łąka w wysokimi trawami sprzyjała mu. Dotarł nią do pierwszego zabudowania gospodarczego. W stodole wyżął mokrą odzież i starł resztki kamuflażu. Spojrzał na zegarek. Minął kwadrans od pokonania muru, a wciąż nikt go nie ścigał.

„Czyżbym ich przecenił?”, pomyślał o Merdenie i Jaworze.

Po chwili wyszedł w starym kapeluszu, pamiętającym jeszcze wojenne czasy. W garażu znalazł zardzewiały rower. Zarzucił na plecy worek i wyjechał na drogę. Pedały przeskakiwały co jakiś czas, dlatego jechał dość wolno.

Ujechał z kilometr, gdy usłyszał za sobą warkot silnika. Nie oglądając się, mocniej nacisnął na pedały. Coś zgrzytnęło i spadł łańcuch. Jadąc siłą rozpędu, usłyszał szybko zbliżający się pojazd. Nie obejrzawszy się jednak, spojrzał na pobocze, gdzie ciągnął się rów melioracyjny z rzadko porastającymi drzewami.

Pojazd był tuż-tuż, gdy do warkotu silnika dołączył inny, o jeszcze niższym tonie z charakterystycznym świstem śmigłowcowych łopat.

Mijającym go pojazdem okazała się cywilna ciężarówka. Podmuch powietrza otoczył go kurzem. Na jego widok ktoś gwizdnął, ktoś inny się zaśmiał. Kiedy podniósł wzrok, zobaczył tył paki wypełnionej żołnierzami. Machnął ręką na odczepnego, po czym zabrał się za nakładanie łańcucha. Z oddali nadlatywał śmigłowiec, a na drodze pojawiła się kolejna ciężarówka. Nasadził głębiej kapelusz, zachowując spokój. Zdawał sobie bowiem sprawę, że znajdujące się obok kartoflisko nie da mu schronienia.

Ciężarówka zwolniła, po czym się zatrzymała.

Ścierpł. Złapał za kierownicę roweru i prowadząc go, zaczął omijać stojący na poboczu pojazd. Skupiony na obserwacji brezentu naczepy, wzdrygnął się, gdy tuż obok niego przejechała osobówka z pasażerami ubranymi na zielono.

– Przepraszam, gdzie tu można dobrze zjeść? – zapytał mężczyzna z kabiny.

– Tak, Cracow – odparł Victor.

Kierowca zaśmiał się i zamknął szybę.

W tym momencie Moss rzucił rower i kapelusz do rowu, po czym przebiegł na drugą stronę ciężarówki. Złapał za klamkę dokładnie w momencie, gdy wóz już ruszał. Kierowca gwałtownie zahamował. Nim zdążył zareagować, usłyszał:

– Do Cracow!

W celu zwiększenia swoich szans na podwózkę Victor wyciągnął z opinającego go pasa studolarówkę i pomachał nią mężczyźnie. Ten nie wahał się dłużej – szybko odblokował drzwi kabiny.

Gdy ujechali kawałek, z hukiem przeleciał nad nimi krążący wcześniej śmigłowiec. Mimo to Moss poczuł spokój. Samochodowy odbiornik grał muzykę country. Skojarzyła się mu z podróżą po Stanach podobną ciężarówką, kiedy ledwie uzyskał pełnoletność. Odebrał to za dobry znak na dalszą podróż.

Table of Contents

Okładka

Strona tytułowa

Strona redakcyjna

Tom I: Artefakt umysłu

Dedykacja

Od Autora

Wykaz postaci

Prolog

Rozdział 1. Druga wojna perska

Tom II: Niezabliźnionas nić

Motto

Wstęp

Wykaz postaci

Rozdział 1. Poczekalnia

Tom III: Zatokowa dewiacja

Motto

Wstęp

Wykaz postaci

Rozdział 1. Włóczęga