Wszystko się zmieniło

Fragment: „W górze czas zwalnia, a my uczymy się oddychać od nowa — ciszą, wysiłkiem i pokorą.” 

Od Autora: Ten fragment jest dla mnie bliski, bo napisałem go na podstawie własnych doświadczeń podczas finalnego zdobywania szczytu Kilimandżaro. Znakomicie oddaje klimat powieści – z napięciem, fizycznym i psychicznym wyczerpaniem, introspekcją, walką wewnętrzną bohatera „Wszystko się zmieniło”.

„W marszu naciągnąłem szalik na nos. Gardło paliło, jakby ktoś wsadził mi do przełyku rozżarzony drut. Oddychałem przez materiał, cichy jak duch. Zimno przestało istnieć. Ciało… wyłączyło sensory. Jakby wyciągnięto bezpieczniki i działało w trybie awaryjnym. Na przetrwanie. Szalik stał się murem, oddzielał mnie od mroźnego powietrza. Szedłem wolno, miarowo. Bardziej z rozsądku niż z braku sił. I mimo wszystko obawiałem się, że Blueman poświeci mi w twarz. Że oceni i nakaże zejście. Ale nie podchodził. Cisza była przyzwoleniem. Milczący kredyt zaufania. I wystarczyło.

Na pierwszym postoju sięgnąłem po kamerę. Koniecznie chciałem uchwycić obraz nocy, coraz większej liczby światełek, wyglądających teraz jak gromada świetlików poruszająca się wieloma nitkami w stronę niewidzialnego drzewa. Dłonie jak cudze. Nie mogłem wcisnąć guzika przez zgrabiałe niczym kołki palce. Zdjąłem rękawicę. Natychmiast poczułem żar mrozu. Piekący, bezlitosny. Nagrałem minutę, może dwie. To wszystko, na co mnie było stać.

Zanim sięgnąłem po butelkę, ruszyli. Cicho. Nagle. Bez słowa. Wciągnęła ich ciemność, a ja… zostałem. Z tyłu. Za mną był już tylko jeden z asekurujących pomocników przewodnika.

Czas rozciągnął się jak gumowa taśma. Mijały godziny mozolnego wchodzenia. W pewnym momencie zacząłem odstawać. Zostawanie w tyle na tej wysokości nie było odpoczynkiem. Dla nóg – udręką. Zmęczenie, brak snu, zmarznięte policzki i niedotlenienie ściskały mnie jak stalowe obręcze. Tylko wola pchała nogi do przodu. W górze czas zwalnia, a my uczymy się oddychać od nowa – ciszą, wysiłkiem i pokorą.

Idący za mną pomocnik przewodnika nie mówił nic, ale czułem jego spojrzenie. Wycena. Czy jeszcze się nadaję. Czas przestał być czasem. Był gumową nicią, która rozciągała się w nieskończoność. Nikt mnie nie pytał o samopoczucie. Ktoś zasłabł – my staliśmy. Reszta zniknęła w górze, a ich ślady znikały pod śniegiem.

Do drugiego biwaku dotarłem znowu ostatni. Ledwie zdążyłem zrobić kilka łyków, gdy padła komenda:

– Powstań!

Zamarłem.

Protest chciał wyrwać się z gardła, ale był tłumiony przez ciszę gór. I przez brak sił. Tu obowiązywały twarde reguły. „Nie dam rady”, głos w głowie, nie mój. Zbyt obcy. Zbyt spokojny, jakby już wiedział, że przegram.

Ale nie odpowiedziałem. Bo wtedy przyszedł alarm. Surowy, nieznoszący sprzeciwu.

„Wysiądziesz”.

Pomocnik podniósł latarkę i zaświecił mi w oczy. Blask przeciął ciemność jak skalpel. Przez chwilę widziałem jego twarz – zaciśniętą, skupioną. Oceniał.

– Okej – wypaliłem. Odruch. Szybciej, niż pomyślałem.

Nie uwierzyłby mi, gdybym powiedział prawdę. W środku szukałem ratunku. Desperacko. Czegoś, co zatrzyma ten zjazd, tę spiralę, ten… zanik siebie. I wtedy nadeszło wspomnienie. Edek. Gurkhowie. Mechaniczny marsz. Krok – wdech. Krok – wydech. Rytuał, który wyłącza myślenie. Zacząłem. Kroki były koślawe, oddech chaotyczny. Ale z każdym metrem umysł się czyścił. Myśli ucichły. Ciało zaczęło wykonywać rozkazy. Nie idealnie. Ale wystarczająco.

Wzdłuż ścieżki – ruiny ludzi. Nie fizycznie, nie zawsze. Ale w oczach było wszystko. Klękali, jakby modlili się do góry, choć to był tylko upadek. Inni po prostu siadali. Albo… gasili się. Obrzęk wysokościowy był jak niewidzialny snajper – strzelał w mózg. Nagła utrata sensu, równowagi. Ktoś krzyczał. Ktoś wymiotował. Ktoś już nie reagował.

Zobaczyłem znajomą. Dziewczynę z grupy. Siedziała skulona, oczy jak martwe szkło. Patrzyłem chwilę – i wtedy poszedłem wyżej, wierząc, że pomocnik się nią zajmie. Wtedy poczułem to samo. Lekki, ale ostry ból głowy. Jakby ktoś ostrzegawczo ścisnął mi czaszkę. Tuż obok mnie pojawił się jeden z Tanzańczyków. Poświecił mi latarką prosto w twarz.

– Dobrze się czujesz? – zapytał krótko.

Odpowiedziałem, że wszystko jest w porządku. Ale nie było. Pomimo bólu energicznie przytaknąłem głową. Zgasił latarkę i zszedł do tej kobiety.

Ruszyłem siłą woli, czując, jak słabnę. Jakby ktoś stopniowo odcinał mi zasilanie. Przerzuciłem kijek do drugiej ręki. Poczułem, jak wpada mi w dłoń, a widziałem wciąż jego lot.

„To już po mnie?”, przeszło mi przez głowę. Otępiała myśl, bez wyrazu, ale z ciężarem. Miałem wrażenie, że mózg zaczyna fiksować. Jakby sam z siebie zwalniał obroty.

„Zaraz, zaraz…”, próbowałem się wyrwać z tej spirali.

Stawiałem coraz krótsze kroki. Coraz wolniejsze. Słyszałem za sobą kroki pomocnika. Szliśmy razem, choć każdy osobno.

„Nie mam wyjścia!”, podjąłem decyzję.

Zdjąłem szalik, mimo że wiedziałem, co mnie czeka. Lodowate powietrze natychmiast rozorało gardło. Każdy wdech stał się jak wbijany w gardło sztylet.

„Albo – albo”, pomyślałem, chowając szalik do kieszeni.

Zacząłem liczyć nie kroki, ale oddechy. I modlić się o wytrwanie. Każdy krok stał się nie tylko walką z wysokością, ale też z własnymi wątpliwościami.

Z każdym krokiem odzyskiwałem siły. To był mój cud. Po półgodzinie zdołałem dogonić grupę. Nie powiedzieli nic. Ja wiedziałem, że wróciłem znad krawędzi. Dołączyłem do nich jeszcze przed świtem, tuż przy pierwszej kalderze wulkanicznej. Kilka osób z naszej grupy już tam zostało. Nie wytrzymali.

Simon też stał z nimi i spojrzał w moją stronę, co poznałem po kształcie światła jego czołówki. Kiedy doszedłem, powiedział głośno:

– Macie świetny wynik. Zwykle dochodzi połowa grupy.

Nie odpowiedziałem, bo wiedziałem, ile mnie to kosztowało.”

Nie. To odrębna powieść. Jest też thrillerem psychologicznym, ale osadzonym w realistycznej, bardzo prawdopodobnej, najbliższej przyszłości. Nie ma tu futurystycznych technologii, ale są skutki globalnych katastrof, które mogłyby wydarzyć się już dziś.

W pewnej części tak, ale inna niż typowe. Tu nie chodzi o walkę z mutantami czy wojny plemienne. To opowieść o samotności, psychice i duchowym przetrwaniu po upadku struktur społecznych.

To mężczyzna około czterdziestki, który wraca z samotnej wyprawy na Kilimandżaro i trafia do pogrążonej w chaosie Polski. Nie jest herosem – jest kimś takim jak my.

Nie bezpośrednio, ale dotyka tematów władzy, dezinformacji, reakcji społeczeństwa na kryzys. Nie ocenia a stawia pytania.

Tak. Mimo ciężkiego klimatu, książka mówi o miłości, przyjaźni i duchowej sile, która pozwala przetrwać nawet koniec świata.

Tak, ale są one subtelne i głęboko splecione z tematem przetrwania i odnajdywania bliskich. Jedna z Czytelniczek określiła ją nawet jako powieść o miłości, ale jako siła napędowa.

„Drogę” Cormaca McCarthy’ego;  „Stację Jedenastą” Emily St. John Mandel; „Opowieść podręcznej” Margaret Atwood (klimat społeczno-duchowy).